Sljedećeg mjeseca, dijelovi Evrope će doživjeti prvo potpuno pomračenje Sunca poslije 1999. godine.

Foto: Ilustraija/Pixabay.com 

Dan će se nakratko pretvoriti u noć u djelovima Evrope sljedećeg mjeseca, kada će kontinent doživjeti prvo potpuno pomračenje Sunca poslije gotovo tri decenije.

Ovaj rijedak nebeski događaj, koji će se dogoditi u srijedu, 12. avgusta, nastupiće kada Mjesec prođe tačno između Zemlje i Sunca, nakratko uranjajući djelove Grenlanda, Islanda, sjeverne Rusije, Španije i mali dio Portugala u mrak, prema podacima Nase.

Biće to prvo potpuno pomračenje Sunca vidljivo iz Evrope još od 1999. godine, piše Sky News.

U trenutku najvećeg pomračenja, dovoljno veliki dio Sunca biće prekriven da će doći do primjetne promjene temperature i nivoa osvjetljenja, navodi Kraljevska opservatorija u Griniču. Zbog toga će izgledati kao da je svitanje ili sumrak, iako će i dalje biti dan.

Što nebo tog dana bude vedrije, promjena će biti uočljivija. Takođe, što se budete nalazili jugozapadnije, veći dio Sunca biće zaklonjen.

Najprije će se vidjeti prvi kontakt – trenutak kada Mjesec počinje da prelazi preko Sunčevog diska. Zatim slijedi maksimum pomračenja, kada je najveći dio Sunca prekriven, a na kraju dolazi završetak pomračenja.

Djelimično pomračenje biće vidljivo i u drugim djelovima Evrope, Kanade i sjeverozapadne Afrike.

Gdje se može vidjeti potpuno pomračenje?

Ako želite da vidite potpuno pomračenje, moraćete da otputujete van zemlje, zajedno sa brojnim turistima koji se očekuju 12. avgusta.

Putanja potpunog pomračenja – područje u kojem Mjesec potpuno zaklanja Sunce – počeće iznad Grenlanda, zatim će preći preko Islanda i završiti se na sjeveru Španije i Balearskim ostrvima.

Prema podacima Nase, malo i udaljeno područje sjeverne Rusije doživjeće potpuno pomračenje oko podneva, dok će na Grenlandu i Islandu ono nastupiti kasno popodne ili u ranim večernjim satima. U Španiji i krajnjem sjeverozapadu Portugala Sunce neće biti potpuno zaklonjeno sve do kasnih večernjih sati, neposredno prije zalaska.

Za većinu posmatrača potpuno pomračenje trajaće manje od dva minuta, dok će u blizini same središnje linije putanje pomračenja na Grenlandu, u Rusiji ili iznad sjevernog Atlantika trajati oko dva i po minuta.

Kako bezbjedno posmatrati pomračenje?

Čak i tokom pomračenja, direktno gledanje u Sunce može oštetiti oči, osim tokom veoma kratkog trenutka kada je Sunce potpuno zaklonjeno u fazi potpunog pomračenja.

Za bezbjedno posmatranje potrebne su posebne naočare za pomračenje, koje su hiljadu puta tamnije od običnih sunčanih naočara.

Ipak, potrebno je provjeriti da li su naočare ispravne, jer se uoči pomračenja često pojavljuju prodavci koji nude falsifikovane proizvode.

Američko astronomsko društvo preporučuje nekoliko provjera:

Stavite naočare u zatvorenom prostoru i pogledajte oko sebe. Ne bi trebalo da vidite gotovo ništa, osim možda veoma jakih svjetala koja bi trebalo da izgledaju veoma slabo.

Izađite napolje po sunčanom vremenu i ponovo ih stavite. I dalje ne bi trebalo da vidite ništa, osim eventualno slabog odsjaja Sunca na sjajnoj površini ili barici.

Zatim pogledajte kroz naočare u Sunce kraće od jedne sekunde. Trebalo bi da vidite jasno ograničen, okrugao Sunčev disk prijatne jačine svjetlosti, bez zasljepljujućeg efekta.

Ako planirate da fotografišete pomračenje, koristite sertifikovani solarni filter na fotoaparatu ili telefoto objektivu.

Stativ može pomoći da fotografije ostanu stabilne pri slabijem osvjetljenju, dok široki kadrovi koji prikazuju promjenu pejzaža i reakcije ljudi često ostavljaju snažniji utisak od krupnih snimaka samog Sunca.

Kada će biti sljedeća pomračenja Sunca?

Španija će imati rijetku privilegiju da u razmaku kraćem od godinu dana vidi čak dva potpuna pomračenja Sunca, a sljedeće će se dogoditi 2. avgusta 2027. godine.

Nakon toga, potpuno pomračenje biće vidljivo u južnoj Africi, sa brodova u Indijskom okeanu i u pojedinim djelovima Australije 25. novembra 2030. godine.

Veliki djelovi Sjedinjenih Američkih Država i Južne Amerike tehnički će imati još jedno potpuno pomračenje 14. novembra 2031. godine, ali će se ono dogoditi nakon zalaska Sunca.

Ako se tada budete nalazili na Aljasci ili u Rusiji, sljedeće potpuno pomračenje moći ćete da vidite 30. marta 2033. godine, nakon čega će uslijediti duži period bez novih prilika.

Još jedno potpuno pomračenje tehnički će se dogoditi u noći 1. septembra 2035. godine iznad Azije, ali neće biti vidljivo zbog mraka.

Sljedeće potpuno pomračenje koje će biti vidljivo tokom dana dogodiće se 23. avgusta 2044. godine, prelazeći preko djelova Sjedinjenih Američkih Država, uključujući Montanu, Sjevernu Dakotu i Južnu Dakotu, kao i djelove Kanade i Grenlanda.

Zatim će 12. avgusta 2045. godine još jedno potpuno pomračenje preći preko Sjedinjenih Američkih Država i Južne Amerike.