Petak, 01.11.2019 | 10:48
IZVOR: b92.net/klima101.rs

ZIMA DOLAZI: Da li nas očekuje malo LEDENO DOBA?

Ukoliko na vašem internet pretraživaču ukucate "malo ledeno doba", velika je vjerovatnoća da ćete naići na apokaliptične naslove zbog kojih ćete se zapitati da li je Džordž R. R. Martin mislio na nešto drugo, osim na Bele hodače, kada je rekao da zima dolazi.




Foto: Pixabay

Naime, mediji često najavljuju da nas u narednih desetak godina čeka period zahlađenja sa jakim zimama i drastičnim padom temperatura, što bi omogućilo i klizanje Dunavom. Ne bi bilo neobično ni da naiđete na tekstove koji tvrde da je globalno zagrijavanje samo još jedna zavjera, budući da je nedavno oko 500 visoko obrazovanih ljudi, od kojih većina nema iskustva u proučavanju klime i njenih promjena, potpisalo tzv. Evropsku deklaraciju o klimi (There is no climate emergency) u kojoj negira ljudski uticaj na klimatske promjene i tvrdi da one nisu urgentan problem.

Konferencije povodom promovisanja deklaracije održane su 15. oktobra u Briselu, Rimu i Oslu, a kao jedan od dokaza navodi se da je planeta Zemlja skoro izašla iz stanja Malog ledenog doba, te da se sada prirodno zagrijeva, pa se zbog toga registruje porast srednje globalne temperature.

Vrijeme kada je Temza bila zaleđena

Malo ledeno doba je termin kojim se označava period zahlađenja, koji je usledio nakon srednjovekovnog toplog perioda. Naučnici se ne slažu jednoglasno oko godina početka i kraja ovog razdoblja, jedni smatraju da je trajao između 16. i 19. vijeka, dok drugi kažu da je ovaj period počeo oko 1300. i trajao do oko 1850.

Iako postoje istorijski zapisi o zimskim sajmovima koji su se tokom ovog razdoblja održavali na zaleđenoj Temzi, preko čijeg leda su prolazili i konji sa vučnim kolima, istraživači su ipak saglasni da ovo nije bilo pravo ledeno doba i smatraju da bi naziv ovog perioda trebalo da se promijeni da ne bi sugerisao netačne zaključke.

Ovaj događaj nije bio globalnog, već regionalnog karaktera, a kako ukazuju novija istraživanja, srednja temperatura severne hemisfere bila je na vrhuncu zahlađenja tek za 0,5 stepeni Celzijusovih niža u odnosu na sredinu dvadesetog veka. Inače tokom vrhunca posljednjeg ledenog doba, pre 12.000 godina, srednja globalna temperatura je bila manja za četiri stepena Celzijusovih.

Šta je dovelo do Malog ledenog doba?

Istraživanja ukazuju da nije postojao jedinstven uzrok, ali ono što se dovodi u vezu sa padom temperature jeste vjerovatno sinergisko djelovanje sljedećih faktora:

-Smanjeno zračenje Sunca

-Povećana vulkanska aktivnost, čije su čestice u atmosferi blokirale Sunčevu svjetlost

-Promene u pristupu obrade zemljišta, zamena tamnih šuma obradivim zemljištem doprinjela je do porasta ukupnog odbijanja Sunčevih zraka

-Kako ukazuje skoro sprovedena studija geografa sa Londonskog univerzitetskog koledža, promjeni klime doprinjela je i kolonizacija Amerike.

-Krajem 15. vijeka, prije prvog kontakta sa Evropljanima, procenjuje se da je broj ukupnih stanovnika na ovom kontinentu bio oko 60 miliona.

U narednih stotinak godina taj broj se smanjio na pet do šest miliona, usled epidemija bolesti izazvanih mikoorganizmima koje su Evropljani donijeli sa sobom, a na koje imuni sistem američkih starosjedilaca nije bio pripljemen, ratovanja, robovlasništva i društvenog kolapsa. Posledično, usled pada broja populacije, proračunato je da je oko 56 miliona hektara zemljišta koje je do tada bilo obrađivano, što je slično površini Francuske, nastanila šumska vegetacija.

Za tih stotinak godina došlo je do pada koncetracije ugljen-dioksida u atmosferi za sedam do 10 ppm (7 do 10 molekula ugljen-dioksida na milion molekula u vazduhu), što potvrđuje i detektovana smanjena koncetracija ugljen-dioksida u ledu Antarktika povezana sa ovim periodom i ukazuje da je ljudska aktivnost imala uticaja na klimatske promene i pre početka industrijske revolucije.

Da bismo bolje sagledali današnji uticaj ljudi na klimu, ovde valja napomenuti da trenutno sagorevanje fosilnih goriva doprinosi da se na godišnjem nivou, u atmosferi koncentracija povećava za po 3 ppm.

Da li nas zaista uskoro očekuje novo malo ledeno doba?

U septembru 2018. vebsajt Space Weather Archive intervjuisao je Martina Mlinkzaka, Nasinog istraživača, koji je govorio da je usled relativne smanjene Sunčeve aktivnosti, temperatura Zemljine termosfere (jednog od najviših slojeva atmosfere) dostigla najniže vrijednosti od četrdesetih godina dvadesetog vijeka, od kada se ova mjerenja i sprovode.

Uprkos tome što u intervjuu nije bilo riječi o vrijednostima temperature na Zemljinoj površini, čije su zabilježene visoke vrijednosti tokom ljeta ove godine oborile 396 rekorda u 29 zemalja, strani i neki mediji iz regiona prenosili su vijest da bi smanjena aktivnost Sunca mogla da dovede do novog malog ledenog doba, iako je u prethodnom scenariju bilo još faktora koji su doveli do zahlađenja.

Ovim natpisima doprinjele su i informacije iz modela koji je konstruisala Valentina Žarkova, profesorka matematike na Univerzitetu Nortambrija, koji predviđa da će Sunce biti u fazi minimalne aktivnosti u periodu između 2020. i 2055. Međutim, neki naučnici kritikuju ovaj model, budući da je konstruisan na bazi podataka sakupljanih samo tokom 35 godina i da nije u mogućnosti da precizno rekonstruiše solarnu aktivnost u prošlosti, te da nije realno očekivati da bi dao precizne podatke o budućoj aktivnosti.

Model indijskih naučnika Prantike Bovmik i Dibjendu Nandija, objavljen u naučnom časopisu Nature, može da rekonstruiše Sunčevu aktivnost do 1930. Prema ovom modelu predviđa se da će Sunčeva aktivnost biti relativno stabilna u narednih 11 godina, odnosno slična današnjoj, a svakako dosta veća nego u periodu Malog ledenog doba, kada je zabeležena minimalna Sunčeva aktivnost, takozvani Maunderov minimum koji je trajao od 1645. do 1715.

Šta bi se dogodilo kada bi Sunčeva aktivnost zaista dostigla minimum?

S obzirom da je Sunce samo delom uticalo na period takozvanog Malog ledenog doba, a da se veći efekat pripisuje antropogenoj i vulkanskoj aktivnosti, naučnici ne očekuju tako drastičan pad temperatura, pogotovo uzimajući u obzir klimatske promjene koje se trenutno dešavaju i koje zagrijevaju planetu, piše portal Klima101.

Verodostojni modeli ne predviđaju veliki solarni minimum, a istraživači kažu da čak iako bi do njega došlo, srednja globalna temperatura bi se privremeno smanjila za 0,3 stepena Celzijusovih, dok trenutni ljudski uticaj na klimu u prosjeku dovodi do rasta od 0,2 stepena Celzijusovih na svakih 10 godina.

Pet stotina ljudi ipak nije u pravu

Nova studija naučnog istraživača sa Kolumbijskog univerziteta, Nejtana Štajgera, objavljena u Nature časopisu, ukazuje da Malo ledeno doba svakako nije bilo globalnog karaktera i da je do pada temperature došlo uglavnom u predelima zapadne Evrope i djelovima Severne Amerike, za razliku od klimatskih promjena kojima svjedočimo, za koje kaže da ne mogu da se uporede ni sa jednom promjenom posljednjih 2000 godina.

Naime, od industrijske revolucije promene se dešavaju svuda na svijetu u istom smjeru i u isto vrijeme, a takva koherentnost se ne može objasniti prirodnom varijabilnošću klime.

KOMENTARI (0)

Ostavi komentar

Ostavite komentar

* Komentari se na portalu objavljuju u realnom vremenu. "Kolektiv.me" se ne može smatrati odgovornim za napisane komentare. Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijeđanje i klevetanje. Takav sadržaj će biti izbrisan čim bude primijećen, a autori mogu biti prijavljeni nadležnim institucijama.

DRAMATIČNA situacija: Venecija TONE, cijeli grad je pod VODOM, ali to nije jedina KATASTROFA

Nedjelja, 17.11.2019 | 19:04

U poplavama u Veneciji uništena su bezbrojna umjetnička djela, a metode spasavanja jedinstvenog kulturnog nasleđa pokazale su se kao prilično nepouzdane.

UDES na putu Nikšić - Danilovgrad, dvije osobe POVRIJEĐENE

Nedjelja, 17.11.2019 | 17:03

Na magistralnom putu Nikšić - Danilovgrad, danas oko 16 časova, došlo je do saobraćajne nezgode.

Skandal na TURNEJI SEVERINE: Bivši stilista OPTUŽIO pjevačicu za KRAĐU

Nedjelja, 17.11.2019 | 15:22

Bivši stilista Severine Kojić, Petar Trbović, nedavno je sa pjevačicom prekinuo 12 godina dugu saradnju, a sada se oglasio na društvenim mrežama navodeći da su njeni novi saradnici ukrali njegove ideje za kostime koje su izradili za Severininu turneju.

Neispravne instalacije u apartmanu: Gošća POGINULA od strujnog udara dok se tuširala

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 07:12

Presudom Vrhovnog suda Ulcinjanka S.D. osuđena je prošle nedjelje na uslovnu kaznu, jer je u njenoj kući nastradala turistkinja Elhama Alija (24) sa Kosova usljed neispravnih instalacija, pišu Dnevne novine.

"Ovo je nešto na šta sam najosjetljivija": Nataša Bekvalac se RASPLAKALA u emisiji

Nedjelja, 17.11.2019 | 17:12

Nataša Bekvalac raslplakala se u jednoj emisiji, a ovaj prizor iznenadio je mnoge, iako su gledaoci već imali prilike ranije da gledaju suze pevačicine, ali povodom rastanka od Danila Ikodinovića. Ovog puta razlog su bile njene ćerke.

Policija pronašla marihuanu, heroin, municiju,... UHAPŠENE tri osobe

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 15:10

Policija u Podgorici sprovodeći aktivnosti na sprječavanju tzv. ulične prodaje opojnih droga je lišila slobode tri lica. Pronađeno i oduzeto oko 1,5 kg marihuane, 17 grama heroina, predmeti namjenjeni za konzumiranje opojnih droga, detonatorsku kapislu, municiju i okvir pištolja, saopšteno je iz Uprave policije.

FOTO: Ona je najbolja trendseterka 2019. godine, njeno oblačenje inspiriše druge

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 14:56

Popularni modni sajt "List" (Lyst) objavio je listu najvećih modnih influensera 2019. godine, a na prvom mjestu našla se slavna vojvotkinja od Saseksa.  

Mudri savjeti za koje vjerujemo da su istiniti, a ustvari NISU

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 14:49

Super je prenositi mudrosti, ali nekada se među njima naletimo i na one koje nisu potpuno tačne.

Ana Ivanović ISKRENO o roditeljstvu: "Umor koji sada imam, nikada nijesam iskusila"!

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 14:37

Ana Ivanović u martu prošle godine sa suprugom Bastijanom Švajnštajgerom dobila je sina Luku, a krajem avgusta ove godine njihova porodica uvećana je za još jednog člana - nasljednika Leona.

Veljko proslavio momačko veče: Vatromet ispred vile na Dedinju, VELIKO SLAVLJE do ranih jutarnjih sati

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 14:06

Veljko Ražnatović, sin Svetlane Cece Ražnatović, organizovao je momačko veče nedjelju dana prije svadbe.

Neodoljivi spoj čokolade i narandže: Napravite domaće JAFFA KEKSIĆE!

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 14:01

Kombinacija čokolade i narandže oduvijek nam je jedna od dražih, a jaffa keks jedan od omiljenih kupovnih deserata.

Proglašena NAJVIŠA opasnost od LAVINA: SNIJEG pravi probleme u AUSTRIJI!

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 13:46

Obilne kiše i snijeg stvaraju probleme u Austriji.

Ibrahimović bi u Bolonju, SUPRUGA bi radije u Milano - koja će biti konačna ODLUKA?

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 13:43

Kako prenose italijanski mediji, Zlatan Ibrahimović spreman je da pređe u Bolonju, ali bi njegova supruga Helena radije živjela u Milanu.

Robinson Kruso novog doba: 39 godina je živio na napuštenom ostrvu i zasadio 16,000 STABALA!

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 13:03

On je stvorio nešto po čemu će ga čovječanstvo pamtiti.

Ako se pretjeruje u davanju oni će PRESTATI da žele: Ovih 5 stvari svako DIJETE mora da ima

Ponedjeljak, 18.11.2019 | 12:49

Ako se pretjeruje u davanju, to znači da će oni u nekom periodu života prestati da žele, tvrde stručnjaci.