Deset mjeseci uzastopce bilježe se novi rekordi, površinska temperatura mora takođe je dostigla šokantan nivo.

Foto: Ilustracija, Pixabay

Mart je posljednja u nizu crvenih lampica u poslednjih godinu dana – periodu koju su obilježili klimatski i temperaturni ekstremi i povećane emisije gasova sa efektom staklene bašte.

Rekordi se samo nižu

Svaki mjesec od juna 2023. godine je postavio novi rekord i zaradio epitet „najtopliji“. Mart 2024. godine nije izuzetak.

Evropska Služba za praćenje klimatskih promjena „Kopernikus“ javila je da je mart globalno bio za 1,68 stepeni Celzijusa topliji od prosjeka za period od 1850-1900. godine, koji se uzima kao referentna tačka za predindustrijski period.

Uprkos tome što je martovski rekord premašen za samo 0,1 stepen, više zabrinjava širi trend, navodi Samanta Burdžes, zamjenica direktora „Kopernikusa“.

Ogromna prostranstva planete pretrpjela su temperature iznad prosjeka za mart, od djelova Afrike, Grenlanda, Južne Amerike i Antarktika.

Vrijeme koje nemamo

Nije ovo bio samo deseti uzastopni mjesec da premaši sopstveni temperaturni rekord, ali je obilježio i najtopliji 12-mjesečni period do sada zabilježen – 1,58 stepeni iznad predindustrijskog nivoa.

Treba naglasiti da to ne znači da je granica od 1,5 stepeni iznad predindustrijskog nivoa, dogovorena u Parizu, probijena. Ona se mjeri u decenijama, ne u pojedinačnim godinama.

„Ipak, realnost je da smo veoma blizu i već živimo na pozajmljenom vremenu“, rekla je Burdžes.

Klimatski panel UN-a je upozorio da ćemo početkom 2030-ih probiti granicu.

More još više zabrinjava

Šokantne su i temperature mora. Rekord globalne površinske temperature okeana postavljen u februaru, ponovo je premašen u martu.

„To je izuzetno neobično“, istakla je Burdžes.

Okeani pokrivaju 70 odsto površine planete i održavali su uslove za život na površini Zemlje tako što apsorbuju 90 odsto viška toplote proizvedene industrijskim zagađivanjem od početka industrijskog doba.

Topliji okeani znače više vlage u atmosferi. Naučnici navode da vazduh može da drži u sebi oko sedam odsto više vodene pare za svaki stepen temperaturnog porasta.

Ovo dovodi do izuzetno nestabilnog vremena, poput moćnih vjetrova i obilnih kiša.

Rusija je pretrpjela najveće poplave u poslednjih nekoliko decenija, a djelovi Australije, Brazila i Francuske takođe su iskusili veoma vlažan mart.

Pacifički dječak još nije završio

Iz Službe za klimatske promjene EU su saopštili da je ciklični fenomen El Ninjo, koji zagrijava površinu mora u Pacifiku što dovodi do povećanja globalnih temperatura, nastavio da slabi u martu.

Uprkos slabljenju, njegov efekat će se osjetiti najjače ove godine, što je u skladu sa temperaturnim projekcijama za naredne mjesece.

„Sve dok nastavljamo da bilježimo ovoliko toplote u okeanima, vjerujemo da su novi rekordi vrlo vjerovatni“, zaključila je Burdžes.