Projekat revitalizacije brownfield lokacija u Dunavskom regionu ima za cilj pretvaranje napuštenih industrijskih područja, uključujući Željezaru u Nikšiću, u funkcionalne zone, očuvanje prirodnih resursa i razvoj održive lokalne ekonomije kroz međunarodnu saradnju.

Foto: PR Centar

To je saopšteno na okruglom stolu u okviru projekta „ReInd BBG Brownfield is better than Greenfield“, koji je organizovala Opština Nikšić u saradnji sa EPCG AD Nikšić u okviru Interreg Programa Dunavskog regiona koji finansira Evropska unija.

Predstavnica EPCG Jelena Šipčić, koja vodi projekat, kazala je da projekat ima za cilj revitalizaciju napuštenih i degradiranih industrijskih područja poznatih kao Brownfield lokacije, kako bi se izbjegao dalji gubitak biodiverziteta u državama Dunavskog regiona.

Ukazala je da je lider projekta, čija je ukupna vrijednost 2.398.800 eura, Slovenačka privredna komora, kao i da je uključeno šest lokalnih samouprava iz različitih zemalja: Opština Hrastnik (Slovenija), Grad Zjenica (Bosna i Hercegovina), Grad Sombor (Srbija), Opština Rešica (Rumunija), Opština Vratca (Bugarska) i Opština Nikšić (Crna Gora).

„Elektroprivreda Crne Gore učestvuje kao demonstracioni partner, sa dijelom vlasništva nad brownfield lokacijom. Sve projektne aktivnosti biće implementirane u saradnji sa Opštinom Nikšić, koja je zadužena za realizaciju i implementaciju projekta. Nadamo se da ce ovaj projekt postati primjer dobre prakse prostorne prilagodljivosti i ekoloske transformacije svih degradiranih industrijskih zona u Crnoj Gori“, rekla je Šipčić.

Foto: PR Centar

Predstavnica Sekretarijata za investicije i projekte u Opštini Nikšić, Nataša Bigović, kazala je da se ta lokalna samouprava  pridružila projektu „ReInd BBG Brownfield is better than Greenfield“ koji je počeo 1. januara i koji će trajati do 30. juna 2026. godine.

„Cilj projekta je transformacija napuštenih i zapuštenih industrijskih lokacija u nove proizvodne svrhe, čime se smanjuje dalja izgradnja industrijskih zona na greenfieldima", navela je Bigović.

Ukazala je da revitalizacija brownfielda predstavlja veliki izazov zbog administrativne i upravljačke složenosti, jer se mora odvijati u kontekstu kružne i resursno-efikasne ekonomije i biti u skladu sa ekološkim strategijama regionalnog razvoja.

„Ovaj proces ne samo da čuva greenfielde, već takođe doprinosi društveno-ekonomskom prosperitetu regiona kroz industrijsku proizvodnju i povećanje broja radnih mjesta“, kazala je Bigović.

Pojasnila je da razlika između revitalizacije i remedijacije leži u svrsi korišćenja brownfielda.

„Dok remedijacija uključuje preoblikovanje brownfielda u javne površine kao što su kulturni centri, parkovi i stambeni prostori, što zahtijeva značajnija finansijska sredstva za sanaciju zemljišta, reindustrializacija omogućava finansiranje kroz javno-privatna partnerstva, čime se teret finansiranja može podijeliti sa privatnim sektorom“, rekla je Bigović.

Foto: PR Centar

Istakla je da je ideja Opštine Nikšić za revitalizaciju brownfielda otvaranje reciklažnog centra, čime bi se riješio problem deponije Mislov Do, koja je od 2003. godine privremena deponija i planirana za zatvaranje nakon pet godina.

Pojasnila je da projekat naglašava transfer znanja kroz međunarodnu saradnju, uključivanje javno-privatnog partnerstva, civilnog društva i nevladinog sektora.

„U skladu sa strategijom Dunavskog regiona i teritorijalnom agendom 2030, projekat promoviše smanjenje upotrebe zemljišta, razvoj održive lokalne ekonomije i reindustrializaciju brownfielda. Ambicija projekta je osmišljavanje i razvijanje rješenja, kao i identifikacija potencijalnog investitora, čime će se pronaći realan i izvodljiv scenario finansiranja“, zaključila je Bigović.

Izvršni direktor nevladine organizacije Ozon Aleksandar Perović smatra da, u skladu sa ovogodišnjim motom Dana planete - "Naša zemlja, naša budućnost", koji stavlja fokus na revitalizaciju zemljišta korišćenog u industrijske svrhe, projekat „ReInd BBG Brownfield is better than Greenfield Nikšić“ predstavlja konkretan primjer ovog pristupa.

"Zbog loših praksi, područje i lokacija Mislov do je postalo neuređeno gradsko smetlište. Međutim, sada imamo priliku da uz pomoć naučnih i tehničkih dostignuća, kao i saradnje sa kompanijama, ponovo transformišemo ovaj Brownfield u Greenfield“, rekao Perović.

Foto: PR Centar

Ocijenio je da je saradnja sa Elektroprivredom Crne Gore ključna u ovom projektu.

„Elektroprivreda je prepoznala važnost rješavanja problema i pružila nam podršku u materijalima i logistici. Korišćenjem gline iz Budoških Bara i pepela iz Termoelektrane Pljevlja, postižemo da dio otpada iz procesa proizvodnje bude iskorišćen za gašenje unutrašnjih požara metana, čime doprinosimo sigurnosti i ekološkoj stabilnosti ovog područja“, naveo je Perović.

Smatra i da revitalizacija Mislovog Dola ne predstavlja samo reciklažu već da ulazi u domen cirkularne ekonomije.

„Proces upravljanja otpadom uključuje reciklažu, ali i pretvaranje otpada u korisne materijale i energiju. Opština Nikšić je prepoznata kao centralna regionalna lokacija za izgradnju Centra za upravljanje otpadom, što je rezultat zajedničkih napora nevladinog sektora i lokalne uprave“, rekao je Perović.

Prema njegovim riječima, ovaj projekat je primjer kako Brownfield može biti bolje rješenje od Greenfielda, jer ne samo da revitalizuje degradirane površine, već uključuje i održivi razvoj, reciklažu, cirkularnu ekonomiju i stvaranje novih radnih mjesta“, kazao je Perović.

Okruglom stolu prethodio je obilazak dijela Željezare, projektne brownfield pilot lokacije.