Crvena farba i kamenice poletjele su ka Gradskoj kući u Novom Sadu na protestu sa kojeg se traži odgovornost vlasti zbog pogibije 14 ljudi u obrušavanju nadstrešnice Željezničke stanice u tom gradu.

Foto: Radio O21, X screenshot 

Razbijeno je staklo na vratima Gradske kuće, a grupa muškaraca pod maskama unutra ubacuje pirotehnička sredstva.

Jake policijske snage u opremi za razbijanje demonstracija, koje se nalaze unutar Gradske kuće, odgovorile su patronama suzavca.

Miša Bačulov iz udruženja građana “Budi heroj”, koji je na posljednjim izborima bio kandidat za gradonačelnika Novog Sada, pozvao je okupljene da ne prave nerede.

Opozicioni odbornik iz pokreta “Bravo” Miran Pogačar izjavio je da njemu i njegovim kolegama policija nije dozvolila da uđu u prostorije Gradske kuće i predaju zahtjeve protesta.

Okupljeni traže ostavke premijera Srbije Miloša Vučevića i gradonačelnika Novog Sada Milana Đurića, kao i hitno hapšenje i kažnjavanje odgovornih za nesreću na Željezničkoj stanici.

Traže i uvid javnosti u ugovor sa kineskim konzorcijumom, koji je rekonstruisano stanicu.

Posljednji zahtjev je objava ostalih tajnih ugovora sa privatnim kompanijama koje su angažovane na ključnim infrastrukturnim projektima u državi.

Demonstranti su ispred sjedišta gradske vlasti dovezli traktor sa fekalijama koje su prolili ispred Gradske kuće.

“Ove fekalije simbolizuju ono što oni nama rade godinama”, rekao je Bačulov.

Minut ćutanja i zahtjevi

Više hiljada ljudi prethodno se okupilo ispred Željezničke stanice u tom gradu gdje se 1. novembra dogodila nesreća, odakle su krenuli u protestnu šetnju centralnim ulicama.

Na čelu kolone bio je veliki transparent na kojem piše “Krivi ste, odgovaraćete”. U prvim redovima bile su i fotografije stradalih u nesreći, među kojima su i djeca.

Okupljeni su uzvikivali “Ostavke”, “Robija” i “Uhapsite bandu”.

Protest, na koji su pozvale parlamentarne opozicione stranke i udružena građana, počeo je minutom ćutanja za stradale u blizini mjesta gde se nesreća dogodila.

Okupljeni traže da se utvrdi krivična, ali i politička odgovornost za nesreću, i ostavke premijera Srbije Miloša Vučevića i gradonačelnika Novog Sada Milana Đurića.

“Ovo niti je moralo da se desi, niti je smjelo, niti je prvi put. Miloše Vučeviću, Milane Đuriću, Aleksandre Vučiću (predsjednik Srbije) – krivi ste”, poručila je okupljenima na početku protesta glumica Vesna Pećinar.

Protestu se pridružilo i jedno od najvećih i najstarijih novosadskih taksi udruženja, čija su vozila isprećena aplauzom i povicima “bravo”.

Crvena farba i razbijen izlog na prostorijama vladajuće stranke

Ispred prostorija Gradskog odbora vladajuće Srpske napredne stranke (SNS), kuda su demontranti tokom šetnje prolazili, došlo je do incidenata kada je dio okupljenih bacao kamenice i druge predmete i razbio izlog prostorija SNS-a.

Drugi dio demonstranata pokušavao je da ih spriječi, uz poruke da je riječ o ljudima koji su ubačeni da isprovociraju incidente.

Mladi, među kojima su bili i članovi neformalnih grupa “Stav” i “Sviće” su uoči protesta skinuli zastave sa prostorija Gradskog odbora vladajuće Srpske napredne stranke i na izloge lijepili fotografije funkcionera čiju odgovornost traže, uz poruku “Korupcija ubija, odgovaraćete”.

Na izlog su prosuli i crvenu farbu, uzvikujući – “ostavka!”.

Okupljeni su ušli u verbalni sukob sa direktorom Studentskog centra Novi Sad Zoranom Martinovićem, koji je pokušao da ih spriječi da priđu prostorijama Gradskog odbora SNS-a.

Na skidanje zastave sa stranačkih prostorija SNS-a reagovao je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić.

“Našu srpsku trobojku uništavali su, sklanjali i skidali svi oni koji Srbiju nijesu vojleli. Večeras, u Novom Sadu, to rade ovi koji nam govore kako Srbiju vole više od nas, pristojnih građana ove zemlje”, naveo je on u objavi na Instagramu.

Iz Beograda u Novi Sad

Mladi iz neformalne grupe “Borba” 5. novembra ujutru krenuli iz Beograda za Novi Sad da bi, kako su naveli za Radio Slobodna Evropa, podržali Novosađane.

“Jako je važno da danas svi budemo u Novom Sadu. Ovo nije svakidašnji protest, ovo nije protest ni za izbore, ni za političke procese, ovo je protest za narod”, rekla je za RSE Nikolina Sinđelić.

Sa njom je iz Beograda u Novi Sad na protest krenula i Teodora.

“Ova tragedija, zločin, nije izazvan slučajno, izazvan je korupcijom i smatram da su mladi jedini koji mogu zapravo da promijene nešto u društvu trenutno, jer možda još uvijek nismo umorni”, rekla je ona.

Kako je vlast odgovorila na nesreću?

Dosadašnji ministar građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture Goran Vesić je 5. novembra podnio ostavku na tu funkciju, ali i rekao da ne prihvata krivicu za nesreću.

Uzroci obrušavanja betonske nadstrešnice Željezničke stanice u Novom Sadu još nijesu poznati.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić izjavio je da će tužilaštvu i sudovima “biti teško” da utvrde krivičnu odgovornost za nesreću.

Vučić je rekao da nadstrešnica koja se obrušila nije rekonstruisana, ali je potvrdio da je na nju dodato staklo.

“Ali je i sa tim to stajalo dvije godine i veliko je pitanje da li je to doprinijelo (padu) ili je korodiralo i palo zbog 60 godina starosti. To neka ustanove vještaci”, rekao je Vučić 4. novembra za televiziju Hepi i dodao da su “gvozdene sajle bile dotrajale”.

Željeznička stanica u Novom Sadu svečano je otvorena u julu 2024. godine, nakon trogodišnje rekonstrukcije.

Vlasti su saopštile da betonska nadstrešnica ispred glavnog ulaza u staničnu zgradu koja se obrušila nije bila obuhvaćena rekonstrukcijom.

Izvođač radova bio je kineski konzorcijum CRIC&CCCC (“China Railway International Co.Ltd” i “China Communications Construction Company Ltd”).

Više javno tužilaštvo u Novom Sadu do 5. novembra saslušalo je 48 osoba, među kojima i ministra građevinarstva Srbije Gorana Vesića, direktora Zavoda za zaštitu spomenika kulture Novog Sada, odgovorne u “Željeznicama Srbije” i “Infrastrukturi željeznica Srbije” i odgovorne za izvođenje radova.

Tužilaštvo je saopštilo i da je od više ustanova, pravnih i fizičkih lica “izuzeta relevantna dokumentacija, čija je detaljna analiza u toku”.

Navode i da su naređena vještačenja radi utvrđivanja uzroka obrušavanja nadstrešnice, propusta koji su do toga doveli, kao i ko su odgovorni za to.

Nakon nesreće, u Novom Sadu i Beogradu održano je više protesta aktivista, opozicije i dijela građana koji su pozivali vlast na odgovornost.