Preduslov za ulazak zemalja Zapadnog Balkana u Evropsku uniju (EU) je izgradnja pravednih država u kojima će kriminalci biti na optuženičkim klupama, a ne pozicijima moći, saopšteno je tokom panela “Demokratske alternative: izgradnja evropske budućnosti Zapadnog Balkana” na regionalnom plenumu „Pukotine u demokratiji: nacionalizam i klerikalizam na Zapadnom Balkanu“.

Foto: DPS, arhiva

Regionalni plenum zajednički organizuju Centar za građansko obrazovanje (CGO), Regionalna akademija za razvoj demokratije (ADD) iz Novog Sada, Fakultet političkih nauka Univerziteta u Sarajevu (FPN) i njemačka Fondacija Friedrich Ebert (FES).

Predsjednik Demokratske partije socijalista (DPS), Danijel Živković, odgovarajući na pitanje moderatorke Aleksandre Jerkov iz ADD, kazao je da su kroz izvještaju Evropske komisije, Crna Gora i Albanija dobile pozitivne ocjene, dok to nije slučaj sa drugim državama regiona.

Ocijenio je da taj proces za čitav region traje predugo i da je, od strane mnogih aktera, zapostavljen, uz podsjećanje da je Vlada DPS-a pregovore sa EU otvorila 2012. godine.

“I za tih osam godina, koliko smo bili dalje na vlasti, otvorili smo sva poglavlja i tri privremeno zatvorili, a tokom perioda nove vlasti, za pet godina, privremeno su zatvorena četiri poglavlja. Dobro je da se Crna Gora kvalifikuje danas kao država koja je najviše napredovala, ali je to deklarativno, a ne suštinski”, smatra Živković.

On je naveo da su danas u Crnoj Gori na vlasti populisti i nacionalisti i da su “populisti omogućili nacionalistima da dobiju zamah u temama poput istorijskog revizionizma i urušavanja institucija”.

Živković je rekao da se često može čuti ocjena “da nas više želi EU nego mi nju, makar kada govorimo danas sa pozicija vlasti”.

“I to je opasnost po cijelo društvo, upozoravao sam više puta – možete vi naći adiministraciju koja će usaglašavati zakonodavstvo Crne Gore sa zakonodavstvom EU, ali najteži posao je emancipacija jednog društva”, istakao je on.

Takođe, naglasio je da je to zahtjevan proces za sve.

“Ako želimo da idemo tim putem, moramo se nečega odreći. Svaki politički subjekt koji želi da podrži EU integracije, moraće da se odrekne dijela rejtinga u korist emancipacije društva”, poručio je Živković.

Živković je izrazio skepsu oko realnosti najava da bi Crna Gora mogla postati članica EU 2028. godine.

“Plašim se da integracioni proces nećemo završiti do kraja 2026. Za pet godina smo zatvorili četiri poglavlja, do kraja godine trebalo bi da zatvorimo pet poglavlja, a mnogo više iduće godine, i nijesam siguran da će to biti moguće, s obzirom na to kako se ponaša vlast”, ocijenio je Živković.

Ukazao je i na jak spoljni pritisak na medijski sektor i audiovizuelne usluge, kao na uticaj na energetski sektor, ali i na gubitak kontrolne uloga Skupštine.

“Kada se premijer ne pojavljuje u Skupštini, to je isto indikator gdje nam je demokratija u Crnoj Gori”, rekao je Živković.

Živković je bio izričit da aktuelna vlast ne može uvesti zemlju u EU, pojašnjavajući da to nije subjektivni niti sujetni stav. Međutim, istakao je da bi bilo dobro da država što prije postane članica EU.

“Ruski maligni uticaj neće čekati ni sekund da preuzme dominantnu ulogu na Balkanu. Broj njihovih proksija u Crnoj Gori je veliki. Govorim o medijima i raznim organizacijama koji podrivaju demokratiju”, naveo je Živković.

Poručio je i da opozicija neće odustati od EU puta i upozorio da će u narednih godinu i po biti intenzivirani pokušaji da Crna Gora bude zaustavljena na putu ka Uniji.

“Drugog lijeka i rješenja za Crnu Goru nema bez političke stabilnosti sa iskreno posvećenim evropskim subjektima unutar vlasti”, zaključio je Živković.

Govoreći o odnosima Crne Gore i Srbije, rekao je da su se nakon 2006. godine, stvorili uslovi da Beograd prihvati nezavisnu Crnu Goru.