Organizatori takmičenja za Pjesmu Evrovizije, koje privlači više od 100 miliona gledalaca svake godine, sastaće se danas da razmatraju temu oko koje se mišljenja dijele – da li treba dozvoliti Izraelu da učestvuje na izdanju 2026.

Foto: Ilustracija/Pixabay

Evropska radiodifuzna unija (EBU), grupa emitera iz 56 zemalja koja vodi Evroviziju, održava svoju Generalnu skupštinu, koja se organizuje dva puta godišnje, a neke od zemalja traže da Izrael bude isključen iz takmičenja zbog navodnog miješanja u glasanje i ponašanja tokom rata protiv Hamasa u Gazi.

Stručnjaci predviđaju da delegati neće postići jedinstven stav o tom pitanju u sjedištu EBU u Ženevi, i nije jasno kada će biti zakazano glasanje.

„Pjesma Evrovizije postaje rascijepkana“, rekao je Pol Džordan, stručnjak za to takmičenje poznat kao Doktor Evrovizija. „Slogan je ‘ujedinjeni muzikom’… nažalost, ona je razjedinjena kroz politiku“, rekao je on i dodao da je situacija postala „vrlo haotična i toksična“.

Na takmičenju, čije 70. izdanje treba da se održi u Beču u maju, desetine zemalja takmiče se jedna protiv druge za pobjedu.

Organizatori nastoje da stave muziku ispred politike, ali je Evrovizija više puta bila pogođena svjetskim događajima. Rusija je izbačena 2022. godine nakon početka njene invazije na Ukrajinu.

Najveći izazov bio je rat Izraela u Gazi, kada su propalestinski demonstranti protestovali protiv Izraela ispred mjesta održavanja poslednja dva takmičenja – u Bazelu u Švajcarskoj u maju i u Malmeu u Švedskoj 2024. godine.

Rat u Gazi takođe je otkrio podjele u evropskom svijetu emitera. Austrija, koja će biti domaćin iduće godine pošto je njen pjevač Dežj Džej pobijedio ove godine, podržava učešće Izraela. Kako se prenosi, i Njemačka takođe podržava Izrael.

Island, Irska, Holandija, Slovenija i Španija su među zemljama koje su zaprijetile da će se povući iz takmičenja ako bude dozvoljeno učešće Izraelu.

Protivnici učešća Izraela kritikuju način na koji je ta zemlja vodila rat u Gazi, gdje je više od 70.000 ljudi poginulo, prema ministarstvu zdravlja te teritorije koja djeluje pod vladom Hamasa, a čije podatke međunarodna zajednica smatra uglavnom pouzdanim. Više stručnjaka, uključujući i one koje je angažovalo tijelo UN, rekli su da je izraelska ofanziva jednaka genocidu. Vlada Izraela više puta je branila svoj napad kao odgovor na napad militanata Hamasa 7. oktobra 2023. godine na jug Izraela, gdje su ubili 1.200 ljudi i oteli 251 taoca.

Izrael je takođe optuživan za miješanje u proces glasanja na Evroviziji, piše AP.

Nije jasno da li će smanjenje nasilja u Gazi, gdje je na snazi primirje koje su izdejstvovale SAD, ili planovi EBU da izmijeni glasački proces kako bi se zaštitio od političkog uticaja, biti dovoljno da smiri neke emitere koji su još neodlučni oko pitanja učešća Izraela.

EBU je saopštila da će na današnjem sastanku zvaničnici biti zamoljeni da razmotre paket novih mjera, uključujući smanjenje broja glasova putem metoda plaćanja i vraćanje profesionalnih žirija u polufinale.

Glasanje o učešću biće održano samo ako članovi-emiteri odluče da te mjere nisu dovoljne da zaštite neutralnost i nepristrasnost takmičenja, poručila je EBU u imejlu juče.

Članovi imaju do sredine decembra da potvrde učešće iduće godine, a konačan spisak biće objavljen do Božića, saopštila je EBU.

Zemlje koje prijete bojkotom uključuju neka od najuticajnijih imena u svijetu Evrovizije.

Španija je jedna od „velikih pet“ – zemalja koje najviše doprinose takmičenju. Irska je pobijedila sedam puta, što je rekord koji dijeli sa Švedskom, dok Island ima najveći procenat gledalaca od svih zemalja, rekao je stručnjak za Evroviziju Din Vuletić.

On je rekao da je najmanje vjerovatno da će Izrael odlučiti da preskoči narednu godinu, pošto njihov emiter nije ništa slično najavio.

Kontroverza oko učešća Izraela 2026. godine prijeti da baci sjenku na najavljeni povratak tri zemlje iduće godine – Bugarske, Moldavije i Rumunije, nakon perioda izostanka iz finansijskih ili umjetničkih razloga.

„Ovde nema pobjednika. Bez obzira na to šta se desi – da li Izrael učestvuje ili ne, da li zemlje ostaju ili ne – to nije ono što bi Evrovizija trebalo da bude. Trebalo bi da bude vesela i da se radi o približavanju ljudi uprkos politici. Nažalost, mislim da je postala pomalo kao politički fudbal“, rekao je Džordan.