Cijena rekonstrukcije magistrale od Lepenca ka Beranama, čiji je završetak zvanično obilježen proteklog mjeseca, narasla je sa početno ugovorenih 35,7 miliona na nestvarnih 56,7 miliona eura, odnosno oko 21 miliona eura više ili za čak 37 odsto više od osnovne cijene posla, upozoravaju iz Akcije za socijalnu pravdu. Dodaju da je za tri najveća magistralna saobraćajna projekta na sjeveru države u proteklom periodu izdvojeno 59 miliona više od početno ugovorenih cijena, što bi morao da bude „crveni alarm“, naročito za tužilačke organe ove države.

Foto: Ilustracija/ Pixabay

Objašnjavaju da početna cijena od 35,7 miliona nije uključivala PDV, jer se posao finansirao kreditnim sredstvima Evropske banke za rekonstrukciju i razvoj (EBRD), dok se u odnosu na ukupnu uvećanu cijenu posla od 56,7 miliona na PDV odnosi oko 3,6 miliona.

„Vlada je dala zeleno svijetlo za uvećanje cijene i zaključenje novog aneksa, a uvećanje se obrazlaže nizom razloga, poput korekcija cijena građevinskog materijala i proizvoda, ali i dodatnih radova usljed promjene „tehničkih rješenja zbog prilagođavanja stvarnom geološkom stanju na terenu i geometriji postojećeg stanja“, pa je ovo još jedan posao u koji se ušlo na bazi faličnog i lošeg projektnog rješenja“, navodi se u saopštenju.

A iz ASP kažu da nije poznato da li je bilo ko od članova Vlade postavio pitanje ovolikog uvećanja, dok paralelno u javnosti postoji ozbiljna sumnja da su falični projekti postali svojevrsni „koruptivni kanal“, koji bezmalo u svakom kapitalnom projektu dovede do ogromnih kašnjenja za završetak posla, ali i uvećanja cijena i to u višemilionskim iznosima. Dodaju da se namjerno rade navodna „falična“ projektna rješenja kako bi to kasnije bio osnov za uvećanja cijena.

„Nije poznato ni da li je bilo ko od članova Vlade o ovim poslovima obavijestio Specijalno državno tužilaštvo (SDT), kao što je bio slučaj 2021.godine kada je tadašnji ministar kapitalnih investicija obavijestio SDT o izgradnji puta od Lubnica ka Jezerinama, sa tunelom Klisura (ugovoren za 34,6 miliona, do jeseni prošle godine plaćen 62,3 miliona ili 28 miliona više)“, navodi se u saopštenju.

Ugovor za rekonstrukciju puta Lepenac – Ribarevine – Poda – Berane zaključen je oktobra 2020. godine između Uprave za saobraćaj i konzorcijuma Štrabag i Bemaks. Rok za završetak posla bio je dvije godine, ali u tom roku posao nije bio ni počet, podsjećaju iz ASP. Radovi su finalizovani tek krajem prošle godine i sa kašnjenjem od pune tri godine, a što je omogućeno aneksiranjem ugovora.

„Već prvim aneksom ugovora paralelno je omogućeno produženje roka izgradnje i ostavljen prostor za uvećanje cijene posla, da bi kasnije po osnovu stavke za naknadne radove (većinski zbog lošeg projektnog rješenja) posao poskupio za 7,7 miliona eura (plus 1,6 miliona PDV-a), a po osnovu stavke za korekciju cijena za 9,6 miliona eura (plus dva miliona PDV-a)“, navodi se u saopštenju.

Stavka korekcija cijena omogućena je na osnovu kontroverznog zaključka vlade iz 2022. godine, a Akcija za socijalnu pravdu je ranije objavila da su u očiglednom konfliktu interesa menadžeri građevinskih kompanija, poput Bemaksa, Štrabaga, Tehnoputa Mne, Mehanizacije i programata, koji su prethodno od države dobili milionske poslove za kapitalne projekte, učestvovali u izradi smjernica za obračun razlike cijena zbog rasta inflacije.

„Uz otvoreno zaobilaženje Zakona o javnim nabavkama i Fidic procedura (za one poslove zaključene na osnovu Fidic ugovora), a na osnovu tog i kasnijih zaključaka vlade (zaključci vlade su pravni akti niže snage od zakona), otvoren je put da se iz državne kase dodatno odliju (ali i dalje odlivaju) desetine miliona eura“, navodi se u saopštenju.

Put od Lepenca ka Beranama jedan je od tri veća na sjeveru, koji su proteklih godina građeni ili rekonstruisani, a čije su cijene višestruko premašile početno ugovorene iznose. Tako je i cijena puta Rožaje Špiljani narasla sa 19,1 miliona (osnovna cijena ugovora, uz isključeni PDV) na 29,5 miliona eura (kroz naknadna uvećanja na PDV od ove sume otpada 3,5 miliona).

„Dakle, za tri najveća magistralna saobraćajna projekta na sjeveru države u proteklom periodu, tj realizovana u periodu 2017-2025 godina (Lubnice Berane, Lepenac Poda i Rožaje Špiljani) izdvojeno je 59 miliona više od početno ugovorenih cijena tih poslova, pa bi to morao da bude „crveni alarm“, naročito za tužilačke organe ove države“, zaključili su iz ASP-a .