Klub poslanika Demokratske narodne partije (DNP) dostavio je Skupštini Crne Gore prijedlog zakona o amnestiji osuđenih za krivična djela propisana zakonima Crne Gore i lica osuđenih stranom krivičnom presudom koja se izvršava u Crnoj Gori.

Foto: Skupština Crne Gore/ I. Šljivančanin 

“Dostavljen je u cilju stavljanja u skupštinsku proceduru. Saglasno članu 151 Poslovnika Skupštine Crne Gore predlažemo da se ovaj zakon donese po hitnom postupku“, piše u prijedlogu koji su potpisali poslanik i lider DNP-a Milan Knežević i njegove partijske kolege Jelena Kljajević i Vladislav Bojović, a koji je dostavljen predsjedniku parlamenta Andriji Mandiću.

Prijedlogom zakona o amnestiji, u koji je portal Adria imao uvid, predviđeno je da se od izvršenja 15% izrečene kazne zatvora oslobađaju lica, koja su na dan stupanja na snagu tog zakona pravosnažno osuđena za krivična djela propisana zakonima Crne Gore, a nalaze se na izdržavanju kazne zatvora u Crnoj Gori.

“Kao i lica osuđena stranom krivičnom presudom koja se izvršava u Crnoj Gori ili čiji je premještaj radi izvršenja kazne zatvora izvršen u drugu državu“, piše u prijedlogu zakona.

Osuđeni zbog krivičnih djela, a koji nijesu započeli izvršenje kazne zatvora, propisano je tim aktom, oslobađaju se od 10% izrečene kazne.

“Od izvršenja 5% izrečene kazne zatvora oslobađaju se lica koja su dva i više puta pravosnažno osuđena na bezuslovnu kaznu zatvora zbog izvršenja krivičnog djela“, predviđeno je prijedlogom zakona o amnestiji.

Članom 2 tog akta, ukoliko dobije zeleno svjetlo, prvi put pravosnažno osuđeni na kaznu zatvora u trajanju do tri mjeseca zbog krivičnih djela propisanih zakonima Crne Gore, a nijesu stupili na izdržavanje kazne na dan stupanja na snagu novog zakona, dobili bi uslovne osude.

“Izrečena kazna zatvora uzima se kao utvrđena i istovremeno određuje da se neće izvršiti ako u roku od dvije godine osuđeni ne učini novo krivično djelo. Licima, koja su na dan stupanja na snagu ovog zakona pravosnažno osuđena prvi put na kaznu zatvora u trajanju od tri do šest mjeseci za krivična djela propisana zakonima Crne Gore, a nijesu stupila na izdržavanje kazne, izrečena kazna zatvora se uzima kao utvrđena i istovremeno se određuje da će biti izvršena u prostorijama u kojima osuđeni stanuje“, piše u prijedlogu zakona DNP-a.

Za prvi put pravosnažno osuđene na kućni zatvor od tri do šest mjeseci za krivična djela propisana zakonima Crne Gore, a koji nijesu počeli da izdržavaju izrečenu kaznu, novim zakonom je predviđeno oslobađanje od izvršenja kazne.

U slučaju da su osuđeni na zatvor od tri do šest mjeseci počeli da izdržavaju kazne, piše u prijedlogu zakona, izvršenje se obustavlja, a preostali dio zamjenjuje uslovnom osudom.

Na koga se amnestija ne bi odnosila

“Amnestija se ne odnosi na lica, koja su pravosnažno osuđena za krivična djela ratni zločin protiv civilnog stanovništva, terorizam i trgovina ljudima, kao i za krivična djela protiv čovječnosti i drugih dobara zastićenih međunarodnim pravom. Ne odnosi se ni na lica koja su na dan stupanja na snagu ovog zakona pravosnažno osuđena za teško ubistvo, silovanje, prinudu na obljubu ili protivprirodni blud, obljubu ili protivprirodni blud nad nemoćnim ili maloljetnim licem, protivprirodni blud zloupotrebom položaja, bludne radnje, podvođenje i omogućavanje vršenja bluda“, propisano je novim zakonom.

Amnestija se ne odnosi ni na, na dan stupanja na snagu tog zakona, pravosnažno osuđene za krivična djela kriminalno udruživanje i stvaranje kriminalne organizacije, pranje novca, zloupotrebe ovlašćenja, službenog i položaja u privrednom poslovanju, prevara u službi, protivzakoniti uticaj, navođenje na protivzakoniti uticaj, primanje i davanje mita.

“Ne odnosi se ni za izvršioce krivičnih djela sprečavanje službenog lica u vršenju službene radnje i napad na službeno lice u vršenju službene, zatim ni na lica koja su na dan stupanja na snagu ovog zakona pravosnažno osuđena zbog zapuštanja i zlostavijanja maloljetnog lica, nasilja u porodici ili porodičnoj zajednici i rodoskrnavijenje“, piše u prijedlogu zakona koji su dostavili poslanici DNP-a.

Tim aktom, pored ostalog, predviđeno je i da se amnestija ne sprovodi ni za lica koja su na dan stupanja na snagu tog zakona pravosnažno osuđena na kaznu zatvora od 40 godina, kao i za one za koje je naređeno raspisivanje potjernice.

Prenatrpanim zatvorima se ugrožavaju i ljudska prava i bezbjednost 

“Donošenje zakona o amnestiji ima za cilj unapređenje sistema izvršenja krivičnih sankcija u Crnoj Gori u skladu sa savremenim standardima penologije i ljudskih prava. Zatvorski sistem Crne Gore suočava se sa ozbiljnim problemom hronične prenatrpanosti, koja ugrožava, kako osnovna ljudska prava pritvorenih i osuđenih lica, tako i stabilnost, funkcionalnost i bezbjednost samog sistema”, piše u prijedlogu poslanika Kneževićevog DNP-a.

U Istražnom zatvoru Podgorica, navode, broj lica lišenih slobode znatno premašuje raspoložive kapacitete.

“Čime se direktno narušava minimalni prostor po osobi, kao i uslovi boravka, koji dovode u pitanje poštovanje osnovnih ljudskih prava osoba lišenih slobode na šta su ukazivala kako relevantna domaća, tako i međunarodna tijela uključujući Ombudsmana, kao i Komitet za sprečavanje torture Savjeta Evrope – CPT. Zatvorsko osoblje je preoptereceno, a bezbjednosni rizici su povećani zbog nemogućnosti adekvatnog nadzora nad većim brojem lica”, upozorili su iz DNP-a.