Država je tokom 2025. godine upisala hipoteke i zaloge na imovini poreskih dužnika u vrijednosti od 36,5 miliona eura, a čak više od 86 odsto tog iznosa odnosi se na Podgoricu, pokazuju podaci Poreske uprave.

Foto: Ilustracija /Pixabay

U glavnom gradu obezbijeđeno je više od 31,5 miliona eura poreskog duga, dok je po broju mjera prednjačio Kotor sa 274 rješenja o uspostavljanju hipoteka i zaloga. Upis hipoteke je mjera kojom država obezbjeđuje naplatu poreskog duga sticanjem prava na imovini dužnika, koja može biti prodata ukoliko obaveze ne budu izmirene. Ukupan poreski dug u Crnoj Gori u međuvremenu je dostigao 756,8 miliona eura.

Ukupan poreski dug u Crnoj Gori na kraju 2025. godine dostigao je 756,8 miliona eura, pokazuju podaci iz Godišnjeg izvještaja Poreske uprave. Od tog iznosa 455,5 miliona eura odnosi se na osnovni dug, dok 301,3 miliona eura čine obračunate kamate, što ukazuje na dugotrajno neizmirivanje poreskih obaveza kod dijela poreskih obveznika.

Struktura duga pokazuje da se najveći dio odnosi na poreze i doprinose na zarade, gdje dug iznosi čak 436,8 miliona eura. Slijedi dug po osnovu PDV-a od 161,9 miliona eura, dok porez na dobit čini 85,7 miliona eura ukupnog duga.

Značajan iznos odnosi se i na porez na promet nepokretnosti, gdje je evidentiran dug od 58,9 miliona eura, dok dug po osnovu koncesija iznosi oko osam miliona eura.

Kako bi obezbijedila naplatu dijela potraživanja, Poreska uprava je tokom 2025. godine donijela 420 rješenja o uspostavljanju hipoteka i zaloga na imovini poreskih dužnika, kojima je obezbijeđena naplata duga u ukupnom iznosu od 36,49 miliona eura.

Od tog iznosa 29,93 miliona eura odnosi se na osnovni dug, dok 6,56 miliona eura čine kamate.

Ukupno je kroz ova rješenja sprovedeno 596 pojedinačnih mjera obezbjeđenja, jer jedno rješenje može uključivati više upisa hipoteke ili zaloga na imovini poreskog dužnika.

Hipoteka u ovom slučaju predstavlja mjeru obezbjeđenja naplate poreskog duga kojom država upisuje svoje potraživanje na imovini poreskog obveznika, najčešće na nekretninama, dok dužnik imovinu može koristiti sve dok obaveze ne budu izmirene.

Podgorica dominira-više od 86% ukupnog duga pod hipotekom

Podaci pokazuju da je daleko najveći iznos duga obezbijeđen u Podgorici, gdje hipoteke pokrivaju više od 31,5 miliona eura poreskih potraživanja.

To znači da Podgorica sama čini više od 86 odsto ukupnog duga koji je država obezbijedila hipotekom.

Iza glavnog grada slijede: Kotor sa1,08 miliona eura, Budva sa 741 hiljada eura, Bar sa 712 hiljada eur, te Bijelo Polje sa 700 hiljada eura

Po broju mjera, međutim, prednjači Kotor, gdje je tokom godine doneseno čak 274 rješenja o uspostavljanju hipoteka i zaloga, što je daleko najviše među svim područnim jedinicama Poreske uprave.

Podaci pokazuju i da je u pojedinim slučajevima iznos obračunate kamate veći od osnovnog duga, što ukazuje na dugotrajno neizmirivanje poreskih obaveza. Na primjer, u Pljevljima je osnovni dug iznosio 46,7 hiljada eura, dok su kamate dostigle više od 61 hiljade eura.

Hipoteka kao mjera naplate poreskog duga

Upis hipoteke predstavlja jednu od ključnih mjera obezbjeđenja naplate poreskog duga koju država koristi kada poreski obveznici ne izmiruju svoje obaveze. Time država stiče pravo potraživanja nad imovinom dužnika, najčešće nad nekretninama, čime se obezbjeđuje da dug ne može biti izbjegnut prodajom ili prenosom imovine. Ukoliko obveznik ne izmiri dug, država može pokrenuti postupak prinudne naplate i prodaje imovine kako bi naplatila potraživanja.

Iako Poreska uprava sprovodi mjere prinudne naplate i obezbjeđenja potraživanja, podaci pokazuju da poreski dug i dalje predstavlja jedan od najvećih izazova za javne finansije.

Posebno zabrinjava činjenica da najveći dio duga potiče iz doprinosa na zarade i drugih obaveza koje direktno utiču na finansiranje sistema socijalnog osiguranja.

Istovremeno, kontinuirani rast kamata dodatno povećava ukupan iznos duga, što ukazuje na strukturni problem naplate poreskih obaveza kod dijela poreskih obveznika.