Evropska unija želi da procesu proširenja da novi zamah kroz efikasniji i fleksibilniji pristup integraciji zemalja kandidata, navodi se u francusko-njemačkom non-pejperu, pod nazivom „Novi zamah za proširenje“, koji je prezentovan na Samitu EU-Zpadni Balkan u Tivtu.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

U dokumentu se podsjeća da je prošlo više od dvije decenije od Solunskog samita Evropskog savjeta, ističući da politika proširenja i dalje predstavlja jedan od najvažnijih i najuticajnijih instrumenata Evropske unije. Naglašava se, međutim, da je neophodno unijeti novu dinamiku u taj proces, a predstojeći samiti vide se kao prilika koju ne treba propustiti.

Kao zajednički cilj navodi se stvaranje istinski ujedinjene evropske zajednice, odnosno završetak procesa izgradnje Evropske unije kao potpuno evropskog projekta.

Kako bi se taj cilj ostvario, predlaže se uvođenje dodatnih podsticaja u okviru postepenog procesa integracije zasnovanog na rezultatima, uz pojednostavljenje sadašnjeg sistema kako bi se omogućila brža i dublja integracija zemalja kandidata na osnovu Kopenhaških kriterijuma.

Predloženi model podrazumijeva novi pristup usmjeren na sam proces, kojim bi se smanjile administrativne i proceduralne prepreke za međufaze pregovora i pojednostavila postojeća metodologija pregovaračkog procesa, uključujući spajanje pojedinih proceduralnih koraka.

Istovremeno se predlaže da, uz punu saglasnost država članica, bude ubrzano otvaranje svih pregovaračkih klastera za koje Evropska komisija procijeni da postoje uslovi.

"Zemlje kandidati, Evropska komisija i Savjet EU fokus trebalo bi da se usmjere na suštinske reforme, umjesto na proceduralna pitanja"piše u dokumentu. 

Predviđeno je i aktivnije korišćenje međuvladinih konferencija kako bi se osiguralo snažnije političko usmjeravanje procesa proširenja.

Kao dio novog pristupa predložena je i pretpristupna strategija koja uključuje skup mehanizama i instrumenata namijenjenih postepenom približavanju zemalja kandidata Evropskoj uniji. Cilj je da se kroz strukturiraniji model postepene integracije obezbijede dodatni podsticaji za sprovođenje reformi.

Navodi se da bi takav sistem bio zasnovan na napretku koji pojedina država ostvaruje tokom pregovaračkog procesa, ali i da bi mogao biti reverzibilan ukoliko dođe do nazadovanja u reformama ili odstupanja od osnovnih vrijednosti i principa Evropske unije.

Dokument predviđa individualan pristup za svaku zemlju kandidata, uz mogućnost da sve države ostvare neposredan i konkretan napredak kroz novi model integracije.

Istovremeno se naglašava da cilj punopravnog članstva u Evropskoj uniji ostaje nepromijenjen i da nova metodologija nije zamišljena kao zamjena za članstvo niti kao produžavanje pristupnog puta.

„Želimo da stvorimo podsticaje koji će omogućiti brži napredak na tom putu“, navodi se u dokumentu, uz ocjenu da bi postepena integracija trebalo da doprinese uspješnom proširenju i dodatnom jačanju Evropske unije u cjelini.