Ministarstvo odbrane uputilo je pismo namjere u vezi sa pristupanjem Crne Gore Evropskoj inicijativi za zaštitu neba (European Sky Shield Initiative – ESSI), koja je pokrenuta sa ciljem stvaranja evropskog protivvazdušnog i protivraketnog odbrambenog sistema.

Foto: Ilustracija/Pixabay

Kroz ovu inicijativu, evropske države sprovode zajedničku nabavku opreme za protivvazdušnu odbranu i rakete.

Kao ključne prednosti članstva u Evropskoj inicijativi za zaštitu neba istaknute su mogućnosti nabavke opreme po povoljnijim cijenama i u skladu sa kraćim rokovima isporuke za članice ESSI u odnosu na pojedinačne nacionalne nabavke, kao i mogućnost zajedničke obuke sa Oružanim snagama Njemačke, koja je ovu inicijativu i pokrenula nakon početka rusko-ukrajinskog sukoba.

U Ministarstvu odbrane smatraju da se na ovaj način doprinosi jačanju NATO Integrisane protivvazdušne i protivraketne odbrane.

– Umjesto da svaka država razvija sopstveni sistem, ESSI inicijativa predviđa izgradnju integrisanog sistema zaštite od raketa, dronova i vazdušnih napada od strane evropskih država kroz zajedničku kupovinu i koordinaciju odbrane u ovom domenu – objašnjeno je u informaciji o potpisivanju pisma namjere, koju je usvojila Vlada.

Pismo namjere u cilju uspostavljanja ESSI inicijative u oktobru 2022. godine potpisali su ministri odbrane 14 NATO savezničih država – Belgije, Bugarske, Češke, Estonije, Njemačke, Mađarske, Letonije, Litvanije, Nizozemske, Norveške, Slovačke, Slovenije, Rumunije, Ujedinjeng Kraljevstva Velike Britanije i Sjeverne Irske i Finske. Inicijativa trenutno okuplja 23 države, prošle godine pridružile su joj se Portugalija i Albanija.

"Preraspodjela tereta"

U tekstu pisma namjere, koje je ministar odbrane Dragan Krapović uručio njemačkom kolegi Borisu Pistorijusu tokom radne posjete Njemačkoj, navodi se da Crna Gora pridaje veliki značaj multinacionalnim inicijativama usmjerenim ka jačanju protivazdušne i protivraketne odbrane, koja se pokazala veoma važnom za evropsku i evroatlantsku bezbjednost.

– U tom kontekstu, prepoznali smo Evropsku inicijativu za zaštitu neba kao krucijalni mehanizam za unapređenje interoperabilnosti i bezbjednosti evropskog neba, koja istovremeno značajno doprinosi preraspodjeli tereta u pravcu jačanja evropskog stuba u transatlantskoj vezi. Uvjeren sam da bi Crna Gora kroz ovu inicijativu ostvarila dodatnu pesrpektivu za razvoj protivvazdušnih sposobnosti – navodi se u tekstu pisma koje Krapović predao njemačkom kolegi.
Ocijenjeno je da bi Crna Gora članstvom u ESSI inicijativi stekla mogućnost da eventualnu nabavku u cilju jačanja kapaciteta u domenu protivvazdušne odbrane realizuje po jednostavnijoj proceduri i finansijski povoljnijim uslovima.

– Iz potpisivanja Pisma ne proizilaze nikakve finansijske i pravne obaveze za Crnu Goru – piše u informaciji koju je usvojila Vlada.

Pismo namjere biće upućeno njemačkom Ministarstvu odbrane i predstavljaće, kako je objašnjeno, inicijalni korak za naknadno potencijalno potpisivanje Memoranduma o razumijevanju za kooperativnu nabavku sa svim članicama Inicijative i Aranžmana o nabavkama sa Ministarstvom odbrane Njemačke.

– Poslednji korak u cilju obezbjeđenja pravnih uslova za eventualnu realizaciju određene nabavke jeste potpisivanje amandmana između Ministarstva odbrane Crne Gore, Ministarstva odbrane Njemačke i kompanije, u kojem su sadržani svi potrebni detalji u vezi sa konkretnom nabavkom – precizirano je u informaciji.