Šume pokrivaju 61,5 odsto teritorije Crne Gore, čime se svrstava među najšumovitije države Evrope. To pokazuje mapa zasnovana na podacima Svjetske banke i FAOSTAT-a, prema kojoj su ispred Crne Gore samo Finska, Švedska i Slovenija.

Foto: Detalj s Durmitora (Ilustracija)

Iako je Evropa jedan od najgušće naseljenih i najrazvijenijih regiona svijeta, šume i dalje pokrivaju velike djelove kontinenta.

Prema podacima Svjetske banke i FAOSTAT-a (statističke baze Organizacije Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO)), udio šuma u ukupnoj površini država znatno se razlikuje, u zavisnosti od klime, reljefa, gustine naseljenosti i načina korišćenja zemljišta kroz istoriju.

Na vrhu liste nalazi se Finska, u kojoj šume pokrivaju 73,7 odsto teritorije, dok je na drugom mjestu Švedska sa 68,7 odsto.

Među državama sa najvećim udjelom šuma nalaze se i Crna Gora i Slovenija, u kojima šume zauzimaju više od 60 odsto teritorije – 61,5, odnosno 61,2 odsto.

S druge strane, Island ima najmanji udio šuma u Evropi – svega 0,5 odsto teritorije.

Iako se danas smatra gotovo bezšumskom zemljom, procjenjuje se da su prije dolaska nordijskih doseljenika krajem devetog vijeka brezove šume prekrivale znatan dio ostrva. Intenzivna sječa, korišćenje drveta za ogrjev, ispaša ovaca i erozija zemljišta doveli su do gotovo potpunog nestanka šuma. Uprkos višedecenijskim programima pošumljavanja, Island i dalje ima najmanju šumovitost u Evropi.

Podaci pokazuju da su zemlje sa hladnijom klimom, planinskim predjelima ili rijetko naseljenim područjima uglavnom sačuvale veće šumske komplekse.

Nasuprot tome, u gusto naseljenim i intenzivno obrađivanim državama poput Irske, Holandije, Danske i Ujedinjenog Kraljevstva veliki dio izvornih šuma nestao je tokom vjekova zbog razvoja poljoprivrede, naseljavanja i industrijalizacije.

Važno je napomenuti da prikazani procenti predstavljaju udio šuma u ukupnoj površini pojedine države, a ne njihovu ukupnu površinu. Tako Finska ima najveći procenat teritorije pod šumama, ali Rusija, zahvaljujući svojoj ogromnoj površini, ukupno posjeduje daleko najveće šumske komplekse u Evropi. Velike šumske površine imaju i Francuska, Njemačka, Španija i Italija.

Prema podacima Svjetske banke i FAOSTAT-a, površine pod šumama u Evropi posljednjih decenija uglavnom rastu, zahvaljujući prirodnom obnavljanju napuštenog poljoprivrednog zemljišta i programima pošumljavanja.

Ipak, klimatske promjene, šumski požari, suše, štetočine, intenzivna sječa i usitnjavanje staništa i dalje predstavljaju ozbiljan izazov za očuvanje evropskih šuma.