Građanska alijansa (GA) saopštila je da su reakcije pojedinih crnogorskih zvaničnika na prvostepenu presudu Specijalnog suda u Hagu bivšim čelnicima Oslobodilačke vojske Kosova (OVK) pokazale, kako navode, „hronični problem selektivnog odnosa crnogorskih političara prema autoritetu međunarodne pravde“.

Foto: GA

Iz te organizacije ocijenili su da su pojedini nosioci najviših državnih funkcija, osporavajući legitimitet i pravednost sudske odluke, pokazali da „institucionalna nepristrasnost prestaje da važi onog trenutka kada presuda dođe u sukob sa stavovima koje lično zastupaju“.

Podsjećamo, specijalni sud u Hagu izrekao je prvostepenu presudu bivšim liderima OVK. Hašim Tači i Jakup Krasnići osuđeni su na po 25 godina zatvora, Kadri Veselji na 18 godina, a Redžep Seljimi na 13 godina. Sud ih je proglasio krivim za ratne zločine, dok ih je oslobodio po tačkama optužnice za zločine protiv čovječnosti. Presuda nije pravosnažna i na nju je moguće uložiti žalbu.

U Građanskoj alijansi ističu da se ne izjašnjavaju o samoj presudi, podsjećajući da je riječ o prvostepenoj odluci.

„S obzirom na to da je riječ o prvostepenoj i nepravosnažnoj presudi, koja ostaje podložna žalbenom postupku, potrebno je imati u vidu da njen konačan ishod još nije poznat, zbog čega se ne izjašnjavamo o krivici ili nevinosti osuđenih niti o opravdanosti same presude“, navodi se u saopštenju.

Kako su kazali, problem nije u tome da javni funkcioneri imaju lične stavove o sudskim postupcima, već u načinu na koji ih saopštavaju.

„Problem nastaje kada nosilac najviše izvršne ili zakonodavne funkcije koristi autoritet svoje državne pozicije da javno dovede u pitanje legitimitet suda čiji je autoritet Crna Gora, kao članica međunarodne zajednice u procesu evropskih integracija, dužna da poštuje“, poručili su iz GA.

Oni smatraju da takvo ponašanje nije karakteristično samo za jednu političku ili nacionalnu opciju, već da predstavlja obrazac koji se ponavlja među različitim političkim akterima.

„Ovakvo ponašanje ne vezujemo za jednu etničku ili političku struju, jer je riječ o obrascu koji se ponavlja kod državnika različitih nacionalnih predznaka kad god sudska odluka pogodi ideje ili simbole bliske njihovim ličnim uvjerenjima“, naveli su iz organizacije.

Kao primjer su podsjetili na ranije reagovanje predsjednika Skupštine Andrije Mandića povodom smrti Ratka Mladića, koje su tada kritikovali.

Prema ocjeni Građanske alijanse, posljedice takve prakse ogledaju se u produbljivanju podjela i slabljenju povjerenja u institucije.

„Kada se ovaj obrazac ponavlja kod zvaničnika različitih nacionalnosti, on prestaje da bude pojedinačan incident i postaje praksa koja ima svoju cijenu. Ona uvozi regionalne podjele u domaći institucionalni prostor, produbljuje polarizaciju građana duž etničkih linija i šalje poruku međunarodnim partnerima da poštovanje pravnog poretka u Crnoj Gori zavisi od toga čija je presuda u pitanju“, upozorili su iz GA.

Iz te organizacije pozvali su sve nosioce javnih funkcija da poštuju institucionalnu neutralnost i da jasno odvoje lične stavove od funkcija koje obavljaju.

„Smatramo da se evropska perspektiva i unutrašnja kohezija Crne Gore ne mogu graditi na praksi po kojoj je poštovanje pravde stvar nacionalnog opredjeljenja, a ne ustavnog principa“, zaključuje se u saopštenju Građanske alijanse.