Evropska komisija vjeruje da bi Crna Gora mogla da završiti pristupne pregovore do decembra ove godine, dok bi Ugovor o pristupanju Evropskoj uniji trebao biti potpisan u junu 2027. Nakon toga slijedi ratifikacija ugovora u Crnoj Gori i državama članicama. Međutim, datum punopravnog članstva još nije definitivno utvrđen.

Foto: gov.me

To proizlazi iz mape puta koju je Evropska komisija pripremila za Crnu Goru, Albaniju, Moldaviju i Ukrajinu (svaki dokument je zaseban), a u kojima su za svaku od tih zemalja utvrđeni prioriteti, okvirni rokovi za zatvaranje preostalih pregovaračkih poglavlja, potpisivanje Ugovora o pristupanju i naredni koraci u procesu evropske integracije.

U dokumentu se podsjeća da je, nakon Međuvladine konferencije održane 12. oktobra, Crnoj Gori preostalo da zatvori još 14 pregovaračkih poglavlja.

"Za to je potrebna saglasnost Savjeta da je Crna Gora ispunila završna mjerila, kao i saglasnost o prelaznim aranžmanima u pojedinim poglavljima, finansijskom paketu za Crnu Goru, te odgovarajućim institucionalnim i drugim aranžmanima u vezi sa pristupanjem zemlje Evropskoj uniji",  napominju iz EK. 

Predočili su da je Crna Gora ispunila sva završna mjerila u pristupnim pregovorima. Konstatovali su i da zvanična Podgorica namjerava da do sredine novembra Savjetudostavi sve preostale nacrte zajedničkih pozicija Evropske unije.

"Ne prejudicirajući ishod bilo koje odluke Savjeta, Evropske komisije i Evropskog parlamenta u procesu koji vodi pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji, Evropska komisija predviđa sljedeće korake nakon završetka pristupnih pregovora na posljednjoj međuvladinoj konferenciji u decembru 2026. godine" piše u dokumentu. 

Ponavlja se da je ključna prekretnica Završna međuvladina konferencija u decembru 2026.

Nakon potpisivanja Ugovora o pristupanju, očekuje se postepeno uključivanje Crne Gore u rad institucija i radnih struktura Evropske unije.

Evropski parlament mogao bi pozvati Skupštinu Crne Gore da imenuje posmatrače. S druge strane, Evropska komisija će razmotriti mogućnosti strukturiranog političkog učešća Crne Gore u svojim relevantnim aktivnostima, uz poštovanje osnivačkih ugovora EU, institucionalne autonomije Komisije i načela kolegijalnosti.

Poslije potpisivanja Ugovora o pristupanju, Crna Gora i sve države članice moraće da ratifikuju taj dokument u skladu sa svojim ustavnim procedurama.

Monitoring ispunjavanja obaveza prije pristupanja

Evropska komisija će sve do pristupanja nastaviti da prati da li Crna Gora sprovodi i ispunjava preuzete obaveze, uključujući one koje se odnose na temeljna pitanja, te će o tome redovno izvještavati Evropski parlament i Savjet EU.

Pojašnjava se da će u tom procesu koristiti redovne misije stručne procjene, polugodišnje izvještaje o praćenju, kao i druge raspoložive instrumente.

Cilj je da se eventualni nedostaci blagovremeno utvrde i odrede potrebne korektivne mjere.

U dokumentu stoji da bi, u slučaju ozbiljnih problema, Savjet EU mogao, na predlog Evropske komisije, usvojiti odgovarajuće mjere usmjerene na ispunjavanje preuzetih obaveza.

Takođe, ukoliko se prije stupanja u članstvo utvrdi nazadovanje u ispunjavanju obaveza, a ciljane mjere se pokažu nedovoljnim, Ugovor o pristupanju mogao bi da sadrži i klauzulu o odlaganju pristupanja, kao krajnji instrument zaštite.