Mikroskopske čestice koje emituju kočione pločice toksičnija je od izduvnih gasova automobila, pokazalo je novo istraživanje.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Zagađenja nastaju od trenja guma i puta, kao i kočnica, poznata su kao „neizduvne emisije“ i sada su jedan od najznačajnijih vidova zagađenja, a širom Evrope čak premašuju i emisije izduvnih gasova.

Od svih „neizduvnih emisija“, prašina nastala od kočionih pločica je glavni zagađivač, ali uprkos tome još nije zakonski regulisana.

Stručnjaci sa Univerziteta u Sautemptonu otkrili su da više koncentracije bakra u nekim od uobičajeno korišćenih kočionih pločica je povezana sa štetnim efektima po osjetljive ćelije pluća.

Izloženost zagađenju koje stvaraju motori sa unutrašnjim sagorjevanjem već se povezuje sa povećanim rizikom od bolesti pluća i srca. Dok je pažnja najčešće usmjerena na izduvne gasove, štetne čestice se oslobađaju i od guma, puta i kočnica.

„Ljudi uobičajeno povezuju zagađenje vazduha sa auspusima i misle da električna vozila skoro i ne zagađuju. Međutim, zbog svoje veće težine, električna vozila proizvode više štetnih čestica trenjem i trošenjem guma, puta i kočnica“, navodi dr Džejms Parkin sa Univerziteta u Sautemptonu.

Britanski naučnici su željeli da razumiju kako različiti sastavi kočionih pločica mogu da utiču na toksičnost emitovanih čestica i šta to znači po zdravlje ljudi.

Ispitali su četiri različite vrste pločica – niskometalne, polumetalne, keramičke i neazbestno organske.

Rezultati su pokazali da su od četiri tipa pločica najštetnije neazbestno organske, odnosno da su čestice koje ostaju njihovim korišćenjem najpotentnije kod izazivanja upala i toksičnije su po ljudska pluća od izduvnih gasova iz dizel motora.

Keramičke pločice su bile druge po toksičnosti.

Ipak, dr Ijan Madvej sa Škole za javno zdravlje na Kraljevskom koledžu u Londonu kaže da je, iako studija djeluje da je dobro obavljena, prerano zaključiti da su emisije od kočionih pločica štetnije od izduvnih gasova dizel motora.

„Previše varijabli ostaje nepoznato – vrste kočionih diskova, sastav čestica izduvnih gasova dizel motora, kao i odabrane referentne vrijednosti. Uprkos tome, ovi zaključci mogu imati velike posljedice po zakone, jer pokazuju da mjere usmerene isključivo na izduvne gasove neće biti dovoljne da se smanje rizici od zagađivača iz saobraćaja“, ističe Madvej.