U pitanju je otkriće koje bi moglo da zamjeni neprijatne popravke zuba, liječenje kanala korena i ugradnju implantata.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Zub napravljen u laboratoriji mogao bi da promijeni mnogo toga što trenutno znamo o stomatologiji.

Kako navode istraživači sa King’s College-a u Londonu, razvijen je poseban materijal koji omogućava ćelijama da međusobno komuniciraju na isti način kao u ljudskom tijelu, što im omogućava da se razviju u ćelije zuba, piše Live Science.

Studija je objavljena u časopisu ACS Macro Letters.

Ovaj proces omogućava da se zubi uzgajaju iz pacijentovih sopstvenih ćelija u laboratoriji, prenosi Danas.rs.

U budućnosti, oštećeni ili pokvareni zubi mogli bi da budu zamijenjeni pravim, prirodnim zubima umjesto plombama.

Kod ljudi, normalno se razvijaju dva seta zuba: oko 20 mliječnih zuba u ranom djetinjstvu i 32 stalna zuba tokom osnovne škole.

Za razliku od ljudi, životinje poput ajkula i krokodila mogu stalno da menjaju izgubljene zube jer zadržavaju matične ćelije koje omogućavaju kontinuirani rast.

Kod ljudi te ćelije nestaju nakon nicanja stalnih zuba.

Danas, kada dođe do oštećenja zuba, popravke uključuju plombe ili ugradnju implantata, ali te metode imaju ograničen vijek trajanja i ne mogu da podstaknu regeneraciju.

„Plombe nisu najbolje rješenje za popravku zuba“, istakao je koautor studije Šuečen Žang i dodao da „vremenom slabe strukturu zuba, imaju ograničen vek i mogu dovesti do dodatnog propadanja ili osjetljivosti“.

Sa druge strane, ugradnja implantata zahtijeva invazivne hirurške zahvate kroz više termina i nosi rizik od infekcija i oštećenja okolnih tkiva.

„Obje metode su veštačke i ne obnavljaju potpuno prirodnu funkciju zuba, što može izazvati dugoročne komplikacije“, dodaje Žang.

Tim naučnika već godinama pokušava da u laboratorijskim uslovima oponaša prirodni razvoj zuba.

Tokom ranog embrionalnog razvoja, matične ćelije iz različitih tkiva međusobno komuniciraju pomoću signalnih molekula, pokrećući formiranje zuba. Te ćelije se kasnije diferenciraju u različite tipove ćelija koje stvaraju materijale poput gleđi i dentina.

Ključni napredak u ovoj studiji bilo je stvaranje materijala od hidrogela — mekog, gela sličnog materijala koji upija velike količine vode — koji oponaša prirodno okruženje ćelija u tijelu.

Zahvaljujući tome, ćelije su mogle postepeno da šalju signale potrebne za pokretanje procesa formiranja zuba.

„Prethodni pokušaji nisu uspijevali jer su svi signali bili odjednom isporučeni. Novi materijal omogućava postepeno otpuštanje signala, slično kao u organizmu“, objasnio je Žang.

Laboratorijski uzgojeni zubi mogli bi biti trajniji, jači i mnogo manje podložni odbacivanju od strane organizma, što je čest problem kod današnjih implantata.

„Zubi uzgojeni u laboratoriji prirodno bi se integrisali sa vilicom kao pravi zubi“, rekao je Žang.

Ipak, istraživači su još daleko od toga da ugrade ovakve zube u ljude. Trenutno eksperimentišu sa različitim metodama kako da novi zubi budu uspiješno implantirani — bilo transplantacijom mladih ćelija u ustima pacijenta, bilo kompletnim uzgojem zuba u laboratoriji prije ugradnje.

„Za obje opcije, proces ranog razvoja zuba mora započeti u laboratoriji“, istakao je Žang.

Uprkos izazovima, ovo otkriće otvara put ka revolucionarnim promjenama u stomatologiji.

„Kako polje napreduje, integracija ovakvih inovativnih tehnika ima potencijal da potpuno transformiše dentalnu njegu, nudeći održiva i efikasna rješenja za popravku i regeneraciju zuba“, zaključila je koautorka studije Ana Anđelova Volponi sa King’s College-a.