Predsjednik Crne Gore, Jakov Milatović, saopštio je da je Evropska komisija dostavila mišljenje o Sporazumu između Crne Gore i Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE).

Foto: Kabinet Predsjednika Crne Gore

Obraćanje Milatovića prenosimo integralno: 

"Ovo mišljenje potvrđuje ono na što sam od početka ukazivao – da je sadržina spornog Sporazuma takva da njegovo sprovođenje ne bi bilo u skladu sa pravnom tekovinom EU, te da je o ovom Sporazumu bilo neophodno sprovesti temeljnu javnu raspravu unutar Crne Gore i ex-ante konsultovati Evropsku uniju, čiji punopravni član želimo da postanemo.

Kao predsjednik države, potpisao sam Sporazum o ekonomskoj saradnji sa UAE u uvjerenju da otvara prostor za unapređenje saradnje i jačanje ekonomskih veza između naše dvije prijateljske zemlje.

Međutim, sporni Sporazum o saradnji u oblasti turizma i razvoja nekretnina nijesam potpisao jer sam smatrao da otvara brojna pitanja koja se tiču njegove usaglašenosti sa ustavno-pravnim poretkom Crne Gore, ali i da postoje jasne rezerve u pogledu njegove implementacije u odnosu na pravnu tekovinu EU.

U mišljenju Evropske komisije se konstatuje da Sporazum, prima facie, ne sadrži dovoljno detaljne odredbe koje bi direktno bile u suprotnosti sa pravom EU. Međutim, Evropska komisija izričito naglašava da sprovođenje pojedinih odredbi Sporazuma – naročito onih koje su predmet najveće pažnje javnosti, a tiču se izuzeća od javnih nabavki – bi bilo u suprotnosti sa pravom EU. Takođe, što se tiče usklađenosti Sporazuma sa Sporazumom o stabilizaciji i pridruživanju, Evropska komisija ističe da će to zavisiti od tumačenja i sprovođenja Projekata opisanih u članu 1. Sporazuma.

Konkretno, Komisija navodi da se članom 2.4. Sporazuma predviđa izuzeće svih ugovora, programa i daljih dogovora sa investitorima iz UAE iz zakona o javnim nabavkama, tenderima i konkurentskim procedurama, što bi moglo dovesti do direktne dodjele ugovora. To bi, kako stoji u mišljenju, predstavljalo kršenje propisa Evropske unije o javnim nabavkama.

Komisija upozorava da bi takva praksa mogla dovesti do povlašćenog tretmana kompanija iz UAE u odnosu na kompanije iz EU i Crne Gore, što je u suprotnosti sa temeljnim principima tržišne jednakosti i nediskriminacije.

Naglašava se da je od suštinskog značaja da se ukoliko dođe do sprovođenja ovog Sporazuma osigura usklađenost sa pravilima EU o javnim nabavkama, zasnovanim na principima nediskriminacije, jednakog tretmana kompanija i transparentnosti procedura javnih nabavki.

Iz toga jasno proizilazi da bi primjena člana 2.4, koji predviđa izuzeće budućih ugovora koji proističu iz ovog Sporazuma iz zakona o javnim nabavkama, tenderima i konkurentskim procedurama, zapravo bila pravno neodrživa – jer bi u skladu sa EU pravnom tekovinom moralo da se organizuje javno nadmetanje, što je suprotno tekstu Sporazuma.

Dakle, usvajanjem Sporazuma čije ključne odredbe ne mogu biti sprovedene bez kršenja EU normi, Crna Gora bi mogla dovesti u zabludu ili svoje međunarodne partnere iz UAE ili Evropsku uniju.

Stoga, pozivam Vladu da u saradnji sa UAE unaprijedi tekst postojećeg Sporazuma u cilju definisanja jasnih, preciznih i pravno održivih odredbi Sporazuma koje će biti potpuno kompatibilne sa pravnom tekovinom EU i pravnim poretkom Crne Gore.

Pozdravljam spremnost Evropske komisije da pomogne Crnoj Gori u vezi sa ovim pitanjem i pozivam Vladu da tu pomoć prihvati.

Komisija je jasno poručila da je u ovom kontekstu presudna transparentnost, poštovanje pravila o javnim nabavkama, državnoj pomoći, izboru investitora, javnim finansijama, borbi protiv korupcije i zaštiti životne sredine – jer su upravo ti elementi od izuzetnog značaja za napredak Crne Gore na našem evropskom putu.

Da zaključim, jasno je da mišljenje Evropske komisije predstavlja svojevrsno upozorenje i poziva na oprez pred drugo skupštinsko glasanje o ovom dokumentu.

Imajući u vidu sve argumente koje sam već iznio u obrazloženju vraćanja Zakona a koji se tiču njegove neusaglašenosti sa ustavno-pravnim poretkom Crne Gore, kao i primjedbe nadležnih državnih Agencija za sprečavanje korupcije i zaštitu konkurencije, a sada još i iznijete argumente od strane Evropske komisije, pozivam Skupštinu Crne Gore da ovaj Sporazum ne potvrdi u postojećoj formi“.