"Vlada Crne Gore je na današnjoj sjednici utvrdila Predlog Zakona o željeznici, kojim se stvaraju uslovi za ispunjenje dva od četiri završna mjerila za zatvaranje pregovaračkog poglavlja 14 – otvaranje tržišta i uspostavljanje nezavisnog regulatornog tijela i nacionalnog tijela za bezbjednost u željezničkom saobraćaju", saopšteno je iz Ministarstva saobraćaja.

Foto: Vlada Crne Gore/ Đ.Cmiljanić

Kako su kazali, iako se više godina ukazivalo na neophodnost usvajanja novog Zakona o željeznici, jasno je da sve do sada nije postojala stvarna politička volja da se ovaj važan reformski korak i preduzme.

“Jedna od najznačajnijih novina predviđenih Zakonom jeste formiranje Agencije za željeznice, koja će preuzeti nadležnosti sadašnje Uprave za željeznice. Ovo rješenje je zasnovano na potrebi da se regulator željezničkog tržišta organizuje kao nezavisno tijelo, u skladu sa evropskim propisima, posebno članom 55 Recast direktive 2012/34/EU, koji zahtijeva funkcionalnu i pravnu nezavisnost nacionalnog regulatornog tijela”, pojasnili su.

Kako su naveli iz Ministarstva saobraćaja, trenutni organizacioni model, prema kojem je Uprava za željeznice dio državne uprave i podliježe reviziji Ministarstva kao drugostepenog organa, ne ispunjava evropske standarde o nezavisnosti regulatora.

“Stoga je predloženo formiranje Agencije koja će, kao pravno i funkcionalno odvojeno tijelo, omogućiti punu usklađenost sa EU zakonodavstvom. Rješenje je izrađeno u skladu sa Zakonom o državnoj upravi i mišljenjem Ministarstva javne uprave”, dodali su.

Predlogom Zakona se, kažu, pored Recast direktive, transponuje i Direktiva o dodjeli ugovora o pružanju usluga od javnog interesa, čime se dodatno jačaju mehanizmi tržišne konkurencije i unapređenja željezničkih usluga, uz obezbjeđenje jednakih uslova za sve operatere bilo da su u državnom ili privatnom vlasništvu.

“Zakon je izrađen kroz širok konsultativni proces, u saradnji sa relevantnim institucijama i željezničkim kompanijama, a sve primjedbe i sugestije su pažljivo razmotrene i uvrštene u konačni tekst. Nakon usaglašavanja sa preporukama Evropske komisije, dobijeno je i zvanično pozitivno mišljenje EK kojim se potvrđuje da je tekst Zakona u potpunosti usklađen sa relevantnim EU propisima”, ukazuju.

Iz ovog Vladinog resora poručuju da je primjena Zakona predviđena od 1. januara 2026. godine, imajući u vidu da je u toku i priprema Zakona o bezbjednosti i interoperabilnosti željeznice, koji je jednako važan za ispunjavanje završnih obaveza iz poglavlja 14.

“Rad na ovom zakonu je u završnoj fazi, a nakon dobijanja mišljenja nadležnih institucija, biće upućen i Evropskoj komisiji”, naglasili su.

Kako su zaključili, ovim zakonskim rješenjem Crna Gora potvrđuje odlučnost da modernizuje željeznički sektor i dodatno ubrza proces evropskih integracija, uz jačanje transparentnosti, konkurentnosti i bezbjednosti u željezničkom saobraćaju.