Država bi trebalo da upravlja najvažnijim prirodnim i ekonomskim dobrima, a zahtjevi za dodatnom decentralizacijom naškodili bi prihodima budžeta. To je za Dnevnik kazao ministar prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine Slaven Radunović komentarišući inicijative opština s juga i sjevera da od države preuzmu upravljanje resursima.

Foto: arhiva, Vlada Crne Gore/Bojan Gnjidić

I dok poslanici dijela vlasti i opozicije smatraju da nije riječ o preuzimanju državnih nadležnosti već o mogućnostima da se opštine više pitaju, iz nevladinog sektora su izričito protiv toga, jer tvrde da opštine ne rade dobro posao ni u okviru aktuelnih nadležnosti.

Inicijativa opština sa sjevera odnosno Pljevalja i Nikšića da upravljaju šumama, Rudnikom Uglja i Elektroprivredom reakcija su na zahtjev primorskih opština da umjesto Morskog dobra vode glavnu riječ o obali, kaže resorni ministar Slaven Radunović. Zato bi, kako smatra,Vlada trebalo da ima isti pristup i jasnu poruku za sve.

"Interes države nisu nečiji pojedinačni interesi, nego opšti interes, tako da će se ovo ministarstvo, a siguran sam i vlada, zalagati za to da najvažniji resursi u ovoj državi, koji su opšte dobro, ostanu i dalje da se njima gazduje sa centralnog nivoa. Ja sam mišljenja, da bi dodatna decentralizacija bila vrlo, vrlo, da bi naškodila interesima države Crne Gore i uopšte prihodima budžeta", kazao je Radunović.

Iz pokreta Evropa sad kažu da su zahtjevi opština sa sjevera i juga opravdani iz ugla smanjenja regionalne nejednakosti i povećanja lokalne odgovornosti ali samo pod uslovom snažnog zakonskog nadzora sa nivoa države.

"Odgovor leži u dogovoru izmedju države i lokalne samouprave odnosno u redefinisanju odnosa. Ne mora 100 procentno da bude ništa ekskluzivno ni na jednoj strani kao što je to bilo do sada .Naprtotiv davanja više mogućnosti opštinama da kažu svoju riječ. Samo moramo da priznamo šuma i šumskih bogastava ima svuda i na primorju,a da mora imamo samo dolje i jedino prirodno je da opštine na primorju upravljaju i imaju veću riječ na koji način treba upravljati obalom", rekao je Jovan Subotić iz PES-a.

S druge strane iz opozicionog SD-a smatraju da su zahtjevi čelnika opština sa sjevera politički motivisani kako bi se spasilo rukovodstvo Morskog dobra, dok je kažu inicijativa primorskih gradova opravdana.

"Upravljanje teritorijama koje su sada pod Morskim dobrom nekada su upravljale opštine,čak u nekom ranijem periodu su upravljale radne organizacije ili javna preduzeća čiji je osnivač opština.Što se tiče zahtjeva koji su spomenuti što se tiče upravljanja Rudnikom , Elektroprivredom neosnovan je jer to nikada nije bilo pod upravljanje nekih od opština", kazao je Branislav Nenezić (SD).

U nevladinom sektoru,medjutim nadaju se da nijedna od inicijativa neće dobiti zeleno svjetlo,jer su kažu obje radikalne i neutemeljene u stvarnim potrebama građana.

"Opštine su preopterećene zaposlenim i njihova privredna društva i javne ustanove su takodje preopterećena, dakle troše više nego što imaju i ne vode računa o boljem pružanju usluga građanima već o odredjenim političko partijskim igrama,pozicijama moći,a sve pod krinkom decentralizacije", navodi Marko Sošić iz Instituta Alternativa.

U prilog tome iz Instituta Alternativa navode podatke ministasrtva finansija prema kojima su izdaci opštine sa aktuelnim nadležnostima prošle godine dostigli 150 miliona eura. Opštine su u 2024. u odnosu na godinu ranije duplirale poreski dug,a već zapošljavaju 16 hiljada radnika.