Izložba fotografija jednog od pionira crnogorske i jugoslovenske fotografije XX vijeka Milana Pešića „Trag u vremenu“ otvorena je danas u Crnogorskoj galeriji umjetnosti „Miodrag Dado Đurić“ na Cetinju.

Foto: CGU "Miodrag Dado Đurić"

Postavka obuhvata radove iz svih faza njegovog višedecenijskog stvaralaštva – od dokumentarnih snimaka posljeratne obnove, do antologijskih portreta crnogorskih gorštaka i pejzaža koji svjedoče o nestajućem svijetu tradicije i prirode – saopšteno je iz Narodnog muzeja Crna Gore.

“Izložba pruža uvid u Pešićev izuzetno bogat opus, koji broji više od 150 hiljada snimaka i otkriva njegovu jedinstvenu sposobnost da poveže dokumentarnu preciznost sa dubokim humanističkim osjećajem za ljude i prostor. Kao autor koji je fotografijom bilježio društvene i kulturne promjene Crne Gore i Jugoslavije tokom druge polovine XX vijeka, ostavio je neizbrisiv trag u razvoju naše vizuelne kulture”, piše u saopštenju.

Istoričarka umjetnosti Mirjana Dabović Pejović, koja je i kustoskinja izložbe, kazala je da kroz Pešićeve radove pratimo, ne samo izgradnju zemlje i svakodnevicu njenog naroda, već i duboku humanističku nit koja povezuje sve što je radio – od industrijskih pejzaža pa sve do portreta iz planinskih predjela.

“Izložba je i omaž jednom velikom autoru – fotografu i televizijskom snimatelju koji je, svojim radom i etikom, postavio temelje savremene crnogorske fotografije. Kroz nju se – kako je naglasila – oblikuju, preispituju i produbljuju pogledi na važne etape razvoja crnogorskog društva i identiteta, ukazujući na važnost njegovanja kulture pamćenja”, nastavak je saopštenja.

Ona se zahvalila na saradnji Jovani Bojović i Danilu Radusinoviću iz Biroa za odnose sa javnošću Vlade Crne Gore, kao i Budu Simonoviću koji je omogućio uvid u Pećićeva pisma.

“Pešićeve fotografije bilježe promjene u crnogorskom društvu poslije rata, a prepoznatljiv je po reportažnoj i dokumentarnoj fotografiji, realističnim portretima, kao i lirskim prizorima prirode. Fotografisao je ljude težake, stočare, ribare, planince i primorce, nomade i slučajne prolaznike, puteve i bespuća Crne Gore. Kroz njihove portrete prenosio je karakter ljudi karakterističan za naše podneblje. Prvi je pronio kameru kroz kanjon Nevidio, vrebao je sumrake i zalaske sunca na plažama i dočekivao zore u durmitorskim snjegovima da uhvati čudesnu igru sjenki na netaknutoj bjelini. Gotovo da nema mjesta u Crnoj Gori, u koje za 60 godina stvaralačkog rada, nije kročila njegova noga i vidjelo njegovo oko”, navodi se u saopštenju.

Predstavljeni materijal potiče iz arhive Biroa za odnose sa javnošću Vlade Crne Gore, gdje se čuva više od šest hiljada negativa i kontakt kopija, otkupljenih od autora početkom osamdesetih godina.

“Zahvaljujući saradnji između Narodnog muzeja i Vlade Crne Gore, fotografije su digitalno obrađene i prilagođene savremenim muzejskim standardima. Fotografije je skenirao, kadrirao – u skladu sa prisupom koji je sam Pešić primjenjivao prilikom objavljivanja – i tehnički obradio za štampu Lazar Pejović. Ovaj fotografski fond biće trajno pohranjen u Narodnom muzeju, kao dragocjeni segment kulturnog nasljeđa Crne Gore”, ističe se u saopštenju.

Milan Pešić je rođen 1924. godine pod Crnom Stranom ispod Zagarača kod Danilovgrada.

Bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe. Ušao je u svijet fotografije 1945. godine i u njemu ostao do 2009. Bio je jedan od osnivača foto-kluba ,,Titograd“ (1947), a ubrzo zatim i Foto-kino saveza Crne Gore, koji je sve do kraja sedamdesetih okupljao profesionalce i amatere, dopisnik „Filmskih novosti“ iz Slovenije (1950–1951), samostalni reporter ,,Pobjede“ (1954–1961), samostalni dopisnik RTB za Crnu Goru, Sandžak i Dubrovnik (1961–1987).

Dobitnik je više nagrada i priznanja – dvije Trinaestojulske nagrade (1962, 1965), Internacionalni majstor umjetničke fotografije (1971), Majstor fotografije FSJ (1993), nagrade FSJ za životno djelo (1993). Umro je 2009. godine.

Izložba će biti otvorena do 25. decembra.