Postoje brojni pravni elementi koji mogu da uspore proces saniranja bazena crvenog mulja, ocijenila je direktorica Centra za klimatske promjene Univerziteta Donja Gorica Ivana Vojinović.

Foto: YouTube screenshot/gov.me, arhiva

Ona napominje da loša komunikacija između donosilaca odluka i mještana Botuna prijeti realizaciji postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda.

Vojinović je u informativnoj emisiji „24 Sata“, koja se emituje na Televiiziji E, kazala da je sanacija bazena crvenog mulja prioritet svih prioriteta ukoliko želimo poboljšanje ekološke slike u Crnoj Gori.

"Bazeni crvenog mulja su crna ekološka tačka gotovo 50 godina i ostavili su brojne ekološke ožiljke, naročito po zdravlje i životnu sredinu mještana Zete, konkretno mikrolokacije Botuna. Bazen je još odavno trebalo da bude saniran i uklonjen sa tog prostora na jedan ekološki bezbjedan i adekvatan način. Zato se mora urgentno krenuti u rješavanje tog problema". istakla je Vojinović.

Njoj u cjelokupnom procesu smeta dovođenje u vezu sanacije bazena crvenog mulja sa izgradnjom postorjenja za prečišćavanje otpadnih voda.

Naglašava da je država i ranije i sada morala da sanira bazene, nezavisno od toga hoće li se graditi postrojenje na teritoriji Opštine Zete.

"Ne vidim logiku povezivati crne ekološke tačke sa nečim što bi trebalo da bude unapređivanje stanja životne sredine. Drugo, nije nimalo lako i jednostavno brzo izvršiti sanaciju bazena crvenog mulja. Da je to bilo moguće, uradile bi to i prethodne vlade. Moramo biti svjesni i reći građanima da su bazeni crvenog mulja u privatnom vlasništvu. Znamo da je pravo privatne svojine neprikosnoveno i u tom dijelu država ne može automatski da uđe u postupak sanacije, dok se sva pravna i proceduralna pitanja ne riješe sa postojećim privatnim vlasnikom i da se njegove namjere u odnosu na ono što je njegova stečena imovina ne usaglase sa onim što su aspiracije države. Tako da nisam sigurna da je garancija obezbjeđivanja finansijskih sredstava dovoljna da budemo sigurni da će bazeni crvenog mulja biti sanirani",  naglasila je Vojinović.

Kada je u pitanju gradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, Vojinović ističe problem loše komunikacije nadležnih sa lokalnim stanovništvom, naročito u finišu kada im se davala nada da postoji mogućnost iznalaženja alternativne lokacije.

"Sve je to uzburkalo i prekinulo liniju povjerenja između donosilaca odluka, Glavnog grada kao nosioca projekta s jedne strane i mještana Botuna sa druge. Tako da nije čudo što se stvorila situacija opšteg nepovjerenja u državi. Vidjeli smo koliko loša komunikacija između nadležnih i mještana može dovesti do mogućeg zaustavljanja realizacije kapitalno važnog i ključnog infrastrukturnog projekta u oblasti zaštite životne sredine u novijoj istoriji Crne Gore",  izjavila je Vojinović.

Uznemiravajuće slike magle iznad dimnjaka TE

Komentarišući ozbiljno zagađenje vazduha u Pljevljima, Vojinović je rekla da je situacija alarmantna. Uzrok su, smatra ona, neusklađen rad Termoelektrane Pljevlja i nepovoljni meteorološki uslovi.

Podsjeća da smo najveće prekoračenje praga upozorenja za sumpor-dioksid imali smo u januaru 2017. godine, te dodaje da nikada nije bilo ovako visoko prekoračenje.

"Uzrok je dvojak - nedovoljno usklađen rad Termoelektrane Pljevlja sa ekološkim standardima Evropske unije, iako se rekonstrukcija TE upravo vršila za uvođenje sistema bez sumporizacije, odnosno svođenje u zakonom dozvoljene vrijednosti. Vidimo da kroz početak ovog probnog rada taj sistem još nije stavljen u pogon i zbog toga je došlo do totalne ekspalacije emisije sumpor-dioksida u atmosferu. Ali, ono što je definitivno pogoršalo cjelokupno stanje su nepovoljni meteorološki uslovi koji karakterišu Pljevaljsku kotlinu i na koje nikad neće moći da utiče nijedna tehničko-tehnološka mjera. Lično su mi bile uznemiravajuće slike magle koja je prešla visinu dimnjaka TE Pljevlja od 52 metra",  kazala je Vojinović.

Vojinović je mišljenja da Crna Gora u narednih godinu godinu dana ne može ispuniti uslove za zatvaranje Poglavlja 27.

"Ovogodišnji Izvještaj Evropske komisije za Poglavlje 27, iako napisan blažim tonom, jasno ukazuje na to da i EK nije zadovoljna učinjenim od strane Crne Gore. Bez obzira na volju i podstrek EK, lopta je u našem dvorištu i naše institucije moraju da odrade odavno zadati domaći zadatak",  zaključila je Vojinović.