Dr Zahi Havas, arheolog, egiptolog, bivši egipatski ministar turizma i antikviteta, vjeruje da je blizu otkrića davno izgubljene grobnice egipatske kraljice Nefertiti. O čuvenom arheologu snimljen je dokumentarni film „Čovjek sa šeširom“, o njegovom životu i radu.

Foto: Ilustracija/ Pixabay

Predviđanja dr Zahija Havasa, jednog od najpoznatijih arheologa na svijetu, uvijek su bila smjela. U njima je iznosio mogućnost značajnog otkrića grobnice Nefertiti, prije nego što ode u penziju. O životu i karijeri Havasa snimljen je dokumentarni film "Čovjek sa šeširom", u režiji Džefrija Rota. Film je dostupan na nekoliko striming platformi.

Film istražuje život svjetski poznatog egiptologa i vraća nas 4.000 godina unazad u istoriji svijeta. Havas je istraživao misteriju smrti Kleopatre i Tutankamona, a kao egipatski čuvar starina, poznat je i kao Indijana Džouns.

„Ako bih napravio ovo otkriće, mislim da bih bio srećan da završim svoju karijeru najvažnijim otkrićem najvažnije kraljice Egipta, kraljice Nefertiti“, rekao je Zahi Havas.

Nefertiti je bila supruga Amenhotepa IV, faraona koji je vladao od 1353. do 1336. godine prije nove ere, koji je u ono malo godina svoje vladavine, izveo prevrat u oblasti religije, etike, umjetnosti i pogleda na svijet i pokrenuo vjersku revoluciju čiji je cilj bio da se egipatska politeistička religija usmjeri na obožavanje Atona, sunčevog diska.

Havas, kao i neki egiptolozi vjeruju da je nakon njegove smrti, Nefertiti vladala kao faraon i da je sebe nazivala novim imenom – Neferneferuaten.

Havas i njegov tim godinama se bave iskopavanjima u egipatskoj Dolini kraljeva. Prethodno su otkrili dvije grobnice, poznate kao KV 65 (otkrivena 2006. godine) i KV 66, koje su opljačkane, vjerovatno u antičko doba. U početku se smatralo da je KV 66 odaja druge grobnice, ali su dodatna istraživanja 2015. godine pokazala da je u pitanju zasebna grobnica.

Iako ove dvije grobnice ne bacaju direktno svjetlo na Nefertitinu grobnicu, one i druga otkrića Havasovog tima ukazuju na to da postoje značajnija otkrića koja treba proširiti u Dolini kraljeva. Ove grobnice veoma su značajne u mapiranju većeg djela Doline i pomažu u određivanju područja gdje se nalazi grobnica kraljice Nefertiti.

Iskopavanja koja su sada aktuelna su na istoku Doline kraljeva, blizu grobnice Hatšepsut, moćne supruge faraona koji je vladao između 1479. i 1458. godine prije nove ere. Istraživači vjeruju da se možda u tom prostoru nalazi grobnica Nefertiti.

Povratak simbola egipatskog identiteta u Egipat

Havas je uključen u mnoge druge projekte predstavljene u dokumentarcu. Jedna inicijativa ima za cilj da se u Egipat vrate Rozetski kamen (iz Britanskog muzeja), Zodijak iz Dendere (iz Luvra) i bista Nefertiti (iz Novog muzeja u Njemačkoj). Havas vjeruje da su ova tri artefakta simboli egipatskog identiteta i da bi njihov dom trebalo da bude Veliki egipatski muzej, koji je otvoren u novembru.

„Ispravno bi bilo da se pomenuta tri predmeta vrate u Egipat, jer su Evropljani ponijeli bezbroj artefakata iz regiona Nila u 19. i početkom 20. vijeka. Ova neprocjenjiva blaga su odnijeta u privatne domove i muzeje u Evropi u vrijeme kada je Egipat često bio pod kontrolom ili snažnim uticajem evropskih sila“, istakao je Havas.

O dokumentarcu „Čovjek sa šeširom“ i Zahiju Havasu

Film je priča o Havasovom životu i radu, bavi se i nekim kontroverzama u koje je bio umiješan. Jedna od najozbiljnijih dogodila se nakon egipatske revolucije 2011. godine, kada je svrgnut dugogodišnji predsjednik Hosni Mubarak.

U aprilu 2011. godine, Havas je osuđen na godinu dana zatvora zbog nepoštovanja sudskog naloga u vezi sa prodavnicom u Egipatskom muzeju, koji je kasnije poništen po žalbi. Havas nije dozvolio prethodnom vlasniku prodavnice da učestvuje na tenderu.

Egipatske vlasti su takođe istraživale Havasa zbog drugih žalbi. Iako mu je privremeno zabranjeno putovanje van Egipta, nikada nije podignuta optužnica, a ponovo mu je dozvoljeno da putuje u inostranstvo 2013. godine.

Jedna od njegovih prvih destinacija bio je Kraljevski muzej Ontarija u Torontu, gdje je započeo seriju predavanja usmjerenih na promociju turizma u Egiptu.

U dokumentarcu, on se bavi ovom i drugim kontroverzama, navodeći da je, kako je postajao poznatiji, sve češće bio izložen kritikama i napadima. Kaže da je tokom cijele karijere djelovao sa integritetom.