Akcija za ljudska prava (HRA) saopštila je da izražava ozbiljnu zabrinutost zbog propusta Uprave policije da spriječi bjekstvo Miloša Medenice, iako je bila izrečena mjera zabrane napuštanja stana, čije je izvršenje, kako kažu, u nadležnosti policije.

Foto: X screenshot/ Istina @Istina134696

Neophodno je, ističu, da Državno tužilaštvo i Unutrašnja kontrola rada policije hitno utvrde ko je odgovoran za neizvršavanje sudske odluke, odnosno omogućavanje i eventualno pomaganje bjekstva osuđenog lica.

“Prema Zakoniku o krivičnom postupku mjeru nadzora zabrane napuštanja stana izvršava policija, prema članu 168, stav 2. Uprava policije je obavezna da obezbijedi efikasno, kontinuirano i djelotvorno sprovođenje te mjere, kao i da preduzme sve neophodne radnje radi sprečavanja njenog kršenja. U skladu sa članom 18 Zakona o unutrašnjim poslovima, policija je dužna da preventivno djeluje radi sprečavanja nezakonitih postupanja, dok prema članu 19 istog zakona može i da primjenjuje ona ovlašćenja kojima se službeni cilj postiže uz najmanje štetnih posljedica. Krivični zakonik kao krivično djelo propisuje odbijanje službenih lica da izvrše pravosnažnu i izvršnu sudsku odluku, prema članu 395”, kazali su iz HRA.

U slučaju osuđenog Miloša Medenice očigledno je, kako kažu, izostalo i preventivno djelovanje i efikasno izvršenje mjere nadzora. Činjenica da je uspio da napusti prostor u kojem je bio obavezan da boravi i da se udalji bez blagovremene reakcije policije predstavlja, prema njihovom mišljenju, ozbiljan propust koji se mora ispitati i u kontekstu omogućavanja i pomaganja bjekstva osobe lišene slobode.

Taj propust se, kako kažu, ne može opravdati formalnim obavještavanjem suda o kršenju mjere, jer time obaveza policije da obezbijedi njeno izvršenje ne prestaje.

“Shodno članu 94 Zakona o unutrašnjim poslovima, policija ima ovlašćenje da primijeni i sredstva prinude ako se službeni zadatak ne može izvršiti upozorenjem ili naređenjem. U ovom slučaju, službeni zadatak bio je upravo obezbjeđivanje izvršenja mjere zabrane napuštanja stana”, navode iz HRA.

Suprotno tumačenje, prema njihovom mišljenju, relativizuje obaveznost sudske odluke o zabrani napuštanja stana, koja je bila izrečena u konkretnom slučaju.

“Mjera zabrane napuštanja stana predstavlja specifičnu mjeru nadzora, koja faktički znači lišenje slobode u kućnim uslovima, u smislu člana 51 Krivičnog zakonika Crne Gore i prakse Evropskog suda za ljudska prava (Mancini v. Italy, 44955/98; Lavents v. Latvia, br. 58442/00, Delijorgji v. Albania, br. 6858/11)”, navodi se u saopštenju.

To znači, kako kažu iz HRA, da je lice na koje se mjera odnosi već lišeno slobode, te da policija nema obavezu da ga „ponovo lišava slobode”, već da obezbijedi kontinuitet izvršenja postojeće mjere i njegovo zadržavanje u stanu u kojem se sprovodi.

“Suprotno tumačenje, koje je javno saopštio direktor Uprave policije, prema kojem policija nakon konstatovanja kršenja mjere nema nikakvu dalju obavezu postupanja, upućuje na krivičnu odgovornost za neizvršavanje sudske odluke (čl. 395 KZCG), pored toga što vodi obesmišljavanju instituta mjera nadzora i poziva na njihovo sistematsko kršenje. Da policija ima obavezu da reaguje u ovakvim situacijama potvrđuje i ranija praksa, kada su policijski službenici, zbog kršenja mjere zabrane napuštanja stana, preduzimali radnje prema licima zatečenim u kršenju te mjere, uz obavještavanje nadležnog suda”, preciziraju iz HRA.

Imajući u vidu težinu propusta u slučaju izvršavanja mjere nadzora nad Milošem Medenicom, HRA očekuje da Državno tužilaštvo hitno i temeljno ispita okolnosti bjekstva Miloša Medenice u odnosu na postojeća krivična djela koja obezbjeđuju poštovanje sudskih odluka i zabranjuju nesavjesan rad u službi.

“Takođe, Odjeljenje za unutrašnju kontrolu policije bi hitno moralo da ispita postupanje nadležnih policijskih službenika i rukovodilaca i utvrdi njihovu odgovornost zbog težeg disciplinskog prekršaja – neizvršavanja, nesavjesnog, neblagovremenog ili nemarnog vršenja službenih obaveza (čl. 95 st. 1 tač. 1 Zakona o državnim službenicima i namještenicima). U svakom slučaju javnost treba da ima uvid u ishod ispitnog postupka, u cilju jačanja povjerenja u kontrolu policije”, naveli su iz HRA.

Izostanak odgovornosti, kako zaključuju, u ovakvim slučajevima podriva vladavinu prava i povjerenje javnosti u institucije, šalje poruku tolerisanja nekažnjivosti i institucionalne slabosti u borbi protiv organizovanog kriminala.