Usvajanje izmjena zakona o policiji i ANB-u juče je izazvalo višesatnu burnu raspravu u parlamentu. Dok je opozicija upozoravala na mogućnost zloupotreba i špijuniranja građana, predstavnici Vlade i vladajuće većine isticali su da su reforme neophodne za modernizaciju sistema i napredak u pregovorima s EU. Za oba zakona glasalo je po 47 poslanika, dok je protiv Zakona o unutrašnjim poslovima bilo 12, a protiv Zakona o ANB-u 10 poslanika od ukupno 59 prisutnih.

 

Foto: Skupština Crne Gore

Raspravu u parlamentu obilježile su međusobne optužbe i upozorenja opozicionih poslanika da predložena rješenja daju prevelika ovlašćenja policiji i bezbjednosnim službama, navodeći da Crna Gora postaje “policijska država”. Kritike su bile usmjerene na rizik od zloupotrebe prava građana, šireg nadzora i prikupljanja podataka.

Predstavnici vladajuće većine odbacili su te tvrdnje, tvrdeći da izmjene zakona služe unapređenju rada bezbjednosnog sektora i jačanju institucionalne kontrole, te da je cilj modernizacija sistema i usklađivanje s evropskim standardima.

Tokom rasprave otvoreno je i pitanje evropskih integracija. Vlada smatra da zakoni doprinose napretku u pregovorima sa Evropskom unijom, posebno u okviru poglavlja 24 koje se odnosi na pravdu, slobodu i bezbjednost, dok opozicija tvrdi da takve izmjene nijesu direktan zahtjev Brisela.

Najveća zabrinutost opozicije odnosi se na institut „bezbjednosnih smetnji“. Novi zakon omogućava ministru unutrašnjih poslova formiranje komisija koje procjenjuju smetnje policijskih službenika, a opozicija upozorava na mogućnost “tihe čistke” i reorganizacije policije bez klasičnog disciplinskog postupka.

U Predlogu Zakona o unutrašnjim poslovima koji je juče usvojen piše:

“Član 6
Član 128 mijenja se i glasi:

Bezbjednosne smetnje utvrđuje Komisija za provjeru bezbjednosnih smetnji koju obrazuje ministar.

 
Komisiju za provjeru bezbjednosnih smetnji čini pet članova koji su službenici Ministarstva, od kojih su tri službenici Policije, jedan službenik organizacione jedinice koja vrši poslove unutrašnje kontrole rada Policije i jedan slu-benik iz druge organizacione jedinice.

Predsjednik Komisije za provjeru bezbjednosnih smetnji imenuje se iz reda članova Komisije.

Komisija za provjeru bezbjednosnih smetnji imenuje se na period od dvije godine.”

Vlada naglašava da je cilj spriječiti ulazak kriminala u policiju i ukloniti službenike povezane s kriminalnim klanovima.

Opozicija je kritikovala i širenje operativnih ovlašćenja ANB-a, upozoravajući na rizik od praćenja građana i političkih protivnika. Vlada je na to odgovarila da reforme jačaju kapacitete službe u borbi protiv organizovanog kriminala i stranog uticaja, uz zagarantovan nadzor kroz parlament i sudove.

Osim toga opozicija tvrdi da zakoni nisu u potpunosti usklađeni sa evropskim standardima, posebno u oblasti zaštite ličnih podataka i civilne kontrole službi. Vlada, s druge strane, ističe da su reforme neophodne za modernizaciju sektora i napredak u pregovorima s EU.

Kritike opozicije odnosile su se i na ubrzanu proceduru usvajanja zakona, dok je Vlada tvrdila da su reforme hitne zbog stanja u bezbjednosnom sektoru.

Suština podjela između vlasti i opozicije je da vlast zakone vidi kao alat za čišćenje policije i ANB-a od kriminala, dok opozicija tu mjeru smatra instrumentom političke kontrole nad bezbjednosnim strukturama.

Usvajanje zakona izazvalo je i najave daljih političkih koraka opozicije, uključujući mogućnost pokretanja inicijativa pred Ustavnim sudom.

Kraj jučerašnjeg zasijedanja parlamenta obilježila je ostavka poslanika Miodraga Lakovića na mjesto predsjednika Odbora za bezbjednost i odbranu, kao i na članstva u skupštinskim odborima i u Pokretu Evropa sad (PES). On je to uradio nakon što je usvojen Zakon o unutrašnjim poslovima i najavio da će zadržati poslanički mandat i nastaviti politički angažman kao nezavisni poslanik.