Godinama se vjerovalo da metabolizam počinje da se usporava već posle tridesete godine i da zbog toga tijelo iz godine u godinu sagorijeva sve manje kalorija.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Mnogi su upravo u tome tražili objašnjenje za višak kilograma u srednjim godinama. Međutim, rezultati velikog istraživanja objavljenog u naučnom časopisu Science pokazuju da je stvarnost znatno drugačija – metabolizam ostaje stabilan tokom većeg dijela odraslog života i primjetno se usporava tek nakon 60. godine.

Šta je zapravo metabolizam?

Metabolizam predstavlja skup svih biohemijskih procesa u organizmu koji omogućavaju normalno funkcionisanje tijela. Njegova osnovna uloga je da obezbijedi energiju ćelijama za rast, obnavljanje tkiva i održavanje svih vitalnih funkcija.

Osim što stvara i koristi energiju, metabolizam pomaže organizmu da eliminiše štetne materije, toksine i nusprodukte koji nastaju tokom različitih procesa ili dospijevaju u tijelo hranom, vazduhom i ljekovima.

Ukupna dnevna potrošnja energije sastoji se od bazalnog metabolizma (energije potrebne za osnovne životne funkcije), fizičke aktivnosti i energije koja se troši na varenje hrane.

Bebe imaju najbrži metabolizam

Međunarodni tim naučnika analizirao je podatke više od 6.400 ljudi iz 29 zemalja, starosti od svega osam dana do 95 godina. Cilj je bio da utvrde koliko kalorija ljudi sagorijevaju tokom uobičajenih dnevnih aktivnosti.

Rezultati su pokazali da je metabolizam najbrži u prvoj godini života. Bebe tada troše i do 50 odsto više energije od prosječne odrasle osobe, što je očekivano jer u tom periodu intenzivno rastu, razvijaju nervni sistem i stvaraju novo tkivo.

Tokom djetinjstva i adolescencije metabolizam se postepeno usporava, da bi oko 20. godine dostigao nivo karakterističan za odraslu osobu.

Između 20. i 60. godine gotovo da nema promjena

Najveće iznenađenje istraživanja bilo je otkriće da se metabolizam kod odraslih ljudi gotovo ne mijenja tokom narednih četrdesetak godina.

To znači da osoba od 25 i osoba od 55 godina, ukoliko imaju sličnu tjelesnu težinu i nivo fizičke aktivnosti, mogu imati gotovo istu potrošnju energije. Time je dovedeno u pitanje uvriježeno mišljenje da se metabolizam automatski usporava čim pređemo tridesetu godinu života.

Stručnjaci ističu da su za dobijanje kilograma u srednjim godinama mnogo važniji drugi faktori – manje kretanja, gubitak mišićne mase, promjene životnih navika, stres, nedostatak sna i veći unos kalorija.

Prema rezultatima istraživanja, tek nakon 60. godine metabolizam počinje primjetnije da usporava. Potrošnja energije tada opada u prosjeku oko 0,7 odsto godišnje, pa osobe starije od 90 godina troše približno 26 odsto manje energije nego ljudi srednjih godina.

Naučnici smatraju da su za to odgovorni prirodni procesi starenja, poput smanjenja mišićne mase, promjena u radu organa i manje aktivnosti ćelija.