Evropska komisija je poručila u utorak da se šengenska pravila neće promijeniti, iako su zvaničnici ove institucije svjesni da se određene kategorije, uključujući kamiondžije, suočavaju sa problemima prilikom ulaska i izlaska iz evropskih država koje su dio zone slobodnog kretanja, prenosi Radio Slobodna Evropa RSE.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

“Svjesni smo da je za određeni broj stručnjaka iz trećih zemalja koji nijesu prekogranični radnici potrebno da imaju pristup šengenskom prostoru duže od 90 dana u periodu od 180 dana. To se odnosi na profesije koje zahtjevaju visok stepen mobilnosti, kao što su vozači kamiona, ali i sportisti i umjetnici na turnejama”, izjavio je na redovnoj konferenciji za novinare Markus Lamert, portparol Evropske komisije.

“Istovremeno, važno je naglasiti da sistem ulaska i izlaska ne uvodi nikakva nova pravila niti nove zahtjeve u pogledu dužine kratkotrajnog boravka u šengenskom prostoru. To se nije promijenilo”, dodao je on.

Nekoliko stotina autoprevoznika protestovalo je u ponedjeljak u Sarajevu, Beogradu, Podgorici i Skoplju, ispred zgrada delegacija Evropske unije u tim gradovima. Autoprevoznici traže rješavanje pitanja njihovog boravka i rada u EU, odnosno da profesionalni vozači dobiju uslove boravka prilagođene specifičnostima njihovog posla.

Kamiondžije iz Bosne i Hercegovine, Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije u januaru ove godine blokirale su granične prelaze, izazvavši višemilionsku štetu.

Problem sa autoprevoznicima počeo je početkom primjene Sistema ulaska i izlaska (EES) u šengenskoj zoni. Riječ je o automatizovanom IT sistemu koji zamjenjuje ručno pečatiranje pasoša za državljane zemalja van EU koji ulaze u šengenski prostor. Sistem je djelimično uveden u oktobru 2025. godine, a potpuno je operativan od aprila ove godine.

Glavni problem za kamiondžije nije samo uzimanje biometrijskih podataka na granici, već strogo kompjutersko praćenje pravila boravka od maksimalno 90 dana u okviru bilo kog perioda od 180 dana (pravilo 90/180). Budući da EES sistem automatski registruje prekoračenje dozvoljenog boravka, profesionalni vozači zbog prirode svog posla mogu da iskoriste ovih 90 dana za svega dva do tri mjeseca, nakon čega više ne mogu legalno da uđu u šengenski prostor, što ugrožava njihova radna mjesta i čitavu logistiku.

Kamiondžije na Zapadnom Balkanu opet protestuju zbog pravila EU

Evropska komisija samo potvrđuje da je u redovnom kontaktu sa predstavnicima zemalja Zapadnog Balkana, ali za sada nema naznaka da bi moglo biti pronađeno rješenje za problem sa kamiondžijama.

“Ostajemo otvoreni za razgovor o tome šta se može učiniti u okviru naših pravila, ali mora biti jasno da će se šengenska pravila i dalje primjenjivati. Nastavljamo da radimo sa našim partnerima sa Zapadnog Balkana. Takođe smo se prije ljeta u više navrata sastajali sa predstavnicima industrije, kao i sa partnerima sa Zapadnog Balkana. To je situacija u kojoj se trenutno nalazimo”, rekao je portparol Komisije Markus Lamert.

Prevoznici iz Srbije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Sjeverne Makedonije predali su zvanične zahtjeve delegacijama EU. Ako evropske institucije u najkraćem roku ne ponude fleksibilnije rešenje ili suspenziju ovih ograničenja, udruženja su najavila da će 14. septembra otpočeti potpuni štrajk i blokadu svih graničnih prelaza prema EU.