Većina posmatranih balkanskih država imala je 2015. godine manje stanovnika nego 1990, pokazuju podaci Svjetske banke – World Development Indicators.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Prema najnovijim podacima, koji sada obuhvataju procjene stanovništva do 2025. godine, od deset balkanskih država, čak sedam ima manje stanovnika nego 1990. godine. Samo Crna Gora, Slovenija i Grčka imaju više stanovnika nego 1990. godine.

Bosna i Hercegovina je u periodu od 1990. do 2015. izgubila oko 1,04 miliona stanovnika, odnosno 24,8 odsto, dok je broj stanovnika Albanije smanjen za oko 724.000, ili 24,3 odsto.

Najveći gubitak u apsolutnom broju zabilježila je Bugarska, koja je za četvrt vijeka ostala bez oko 1,54 miliona stanovnika, što predstavlja pad od 21,4 odsto.

Broj stanovnika smanjen je i u Hrvatskoj za oko 564.000, Srbiji za gotovo 589.000, Sjevernoj Makedoniji za oko 175.000, a na Kosovu za približno 156.000.

Nasuprot tome, Slovenija je zabilježila rast od oko 118.600 stanovnika, odnosno šest odsto. Grčka je imala oko 329.400 stanovnika više, dok je Crna Gora zabilježila rast od približno 24.500 stanovnika.

Crna Gora je porasla, ali veoma malo

Crna Gora je sa 606.372 stanovnika u 1990. godini stigla do 623.129 stanovnika u 2025.

To je povećanje od 16.757 ljudi, odnosno svega 2,8 odsto.

Crna Gora je, dakle, iznad nivoa iz 1990. godine, ali je rast veoma skroman.

Bosna i Hercegovina izgubila gotovo 30 odsto stanovništva

Najveći pad, kada se gleda procenat stanovništva izgubljenog u odnosu na 1990. godinu, zabilježen je u Bosni i Hercegovini.

Bosna i Hercegovina je 1990. godine imala 4.448.652 stanovnika, dok je procjena za 2025. godinu 3.140.095 stanovnika.

To znači da je za 35 godina izgubila 1.308.557 stanovnika, odnosno 29,4 odsto stanovništva iz 1990. godine.

Drugim riječima, u odnosu na početak posmatranog perioda, danas u BiH živi skoro svaki treći stanovnik manje.

Rat devedesetih godina ostavio je ogroman demografski trag, ali se problem nije završio završetkom rata. Poslije toga uslijedili su dugoročno iseljavanje, pad nataliteta i starenje stanovništva, što je dodatno produbilo gubitke.

Albanija je izgubila više od četvrtine stanovništva

Albanija je druga po procentualnom padu.

Godine 1990. imala je 3.286.542 stanovnika, a 2025. godine 2.349.580.

Ukupan gubitak iznosi 936.962 stanovnika, odnosno 28,5 odsto.

Bugarska je izgubila najviše ljudi u apsolutnom broju

Ako se ne gleda procenat nego ukupan broj stanovnika, nijedna druga zemlja iz našeg poređenja nije izgubila toliko ljudi kao Bugarska.

Bugarska je 1990. godine imala 8.718.289 stanovnika, a 2025. godine 6.433.302.

Za 35 godina to je gubitak od čak 2.284.987 ljudi, odnosno 26,2 odsto.

To znači da je Bugarska izgubila više od dva miliona stanovnika u odnosu na početak perioda.

Kosovo: Pad od oko 20 odsto

Na Kosovu je 1990. godine procijenjeno 1.973.790 stanovnika, dok World Bank za 2025. godinu navodi 1.576.876.

To je smanjenje od 396.914 stanovnika, odnosno približno 20,1 odsto.

Hrvatska je izgubila gotovo 900.000 stanovnika

Hrvatska je 1990. godine imala 4.777.368 stanovnika, a 2025. godine 3.876.200.

To znači da je zemlja izgubila 901.168 stanovnika, odnosno 18,9 odsto.

Srbija je izgubila više od 1,3 miliona ljudi

Srbija je 1990. godine imala 7.897.937 stanovnika, dok je 2025. godine imala 6.549.143.

To je gubitak od 1.348.794 stanovnika, odnosno 17,1 odsto.

Makedonija: 240.000 stanovnika manje

Makedonija je 1990. godine imala 2.063.689 stanovnika, dok World Bank za 2025. godinu procjenjuje 1.820.909.

To predstavlja smanjenje od 242.780 stanovnika, odnosno 11,8 odsto.

Grčka je posebna priča

Grčka je jedna od samo tri zemlje iz našeg poređenja koja danas ima više stanovnika nego 1990. godine.

Godine 1990. imala je 10.196.792 stanovnika, a 2025. godine 10.413.962.

To je povećanje od 217.170 stanovnika, odnosno 2,1 odsto.

Slovenija je najveći pozitivan izuzetak

Najpovoljniju demografsku promjenu u ovom poređenju bilježi Slovenija.

Godine 1990. imala je 1.998.161 stanovnika, a 2025. godine 2.130.986.

To je povećanje od 132.825 stanovnika, odnosno 6,6 odsto.

Za razliku od većine drugih zemalja regiona, Slovenija je uspjela da zadrži stanovništvo na višem nivou, uz dugoročnu kombinaciju prirodnog kretanja i migracija.

Ako se, međutim, posmatra apsolutni broj izgubljenih stanovnika, redosljed je drugačiji. Bugarska je izgubila oko 2,28 miliona ljudi, Srbija oko 1,35 miliona, Bosna i Hercegovina oko 1,31 milion, Hrvatska oko 901.000, a Albanija oko 937.000.

Demografski problem Balkana

Podaci UN-a o međunarodnim migracijama dodatno pokazuju koliki je značaj dijaspore za region. UN DESA u svojoj bazi International Migrant Stock 2024 prati broj međunarodnih migranata prema zemlji porijekla i destinaciji, uključujući i veliki broj ljudi rođenih u balkanskim državama koji danas žive van njih.

Slovenija, Crna Gora i Grčka imaju više stanovnika nego 1990. godine. Ali samo Slovenija ima relativno značajniji rast, dok su Grčka i Crna Gora tek nešto iznad početne vrijednosti.

Nasuprot njima, Bosna i Hercegovina, Albanija i Bugarska izgubile su više od četvrtine stanovništva, dok su Kosovo, Hrvatska, Srbija i Makedonija takođe značajno ispod nivoa iz 1990.