Tokom septembra obavljeno je 2.268 pregleda pošiljki u uvozu i izvozu, uzeto je 508 uzoraka u unutrašnjoj i graničnoj kontroli, a laboratorijske analize pokazale su neusaglašenosti kod 13 uzoraka iz uvoza. To se navodi u izvještaju Fitosanitarne inspekcije koji je na sajtu Vlade objavila Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove.

Foot: Ilustracija/Pixabay.com 

Fitosanitarna inspekcija je tokom septembra 2026. godine sprovela kontrole zdravstvene zaštite bilja, kvaliteta i bezbjednosti hrane biljnog porijekla, sjemenskog i sadnog materijala, kao i sredstava za zaštitu i ishranu bilja.

“Zbog utvrđenih neusaglašenosti sa propisanim zahtjevima, spriječeno je stavljanje na tržište ukupno 82.273,65 kilograma proizvoda iz uvoza, koji su vraćeni pošiljaocima ili uništeni”, ističe se u izvještaju.

Fitosanitarni inspektori su tokom septembra izvršili ukupno 124 inspekcijska pregleda u objektima za proizvodnju, promet i skladištenje sjemenskog i sadnog materijala, objektima za promet sredstava za zaštitu i ishranu bilja, kao i objektima za primarnu proizvodnju hrane biljnog porijekla.

“Najveći broj kontrola odnosio se na oblast zdravstvene zaštite bilja, u kojoj je obavljeno 95 pregleda. U oblasti sredstava za zaštitu bilja izvršeno je 12 pregleda, dok je po pet pregleda obavljeno u oblastima sadnog materijala, sjemenskog materijala i sredstava za ishranu bilja. U oblasti bezbjednosti hrane obavljena su dva pregleda”, dodaje se.

Tokom ovih kontrola uzeto je ukupno 76 uzoraka. Nadzor je obuhvatio zdravstveno stanje bilja i praćenje štetnih organizama, kvalitet sjemena u prometu, uslove skladištenja i čuvanja, kao i kontrolu sredstava za zaštitu i ishranu bilja. Nastavljene su i kontrole rezidua pesticida i drugih kontaminenata u hrani.

U okviru posebnog nadzora nad štetnim organizmima uzorkovan je biljni materijal radi utvrđivanja potencijalnog prisustva organizma Candidatus Phytoplasma vitis, uzročnika zlatne žutice vinove loze (Flavescence dorée).

Pregledano 2.268 pošiljki u uvozu i izvozu

U okviru kontrole uvoza, izvoza i provoza, fitosanitarna inspekcija je tokom septembra pregledala ukupno 2.268 pošiljki.

“Od tog broja, 1.612 pošiljki pregledano je pri uvozu, 70 u provozu, 438 pri izvozu, dok se 101 pošiljka odnosila na reeksport. Obavljena je i 31 ovjera deklaracije za tranzit”, ističe se u izvještaju

Kontrolama su obuhvaćeni hrana biljnog porijekla, uključujući voće, povrće i žitarice, hrana za životinje biljnog porijekla, sjemenski i sadni materijal, sredstva za zaštitu i ishranu bilja, kao i bilje i biljni proizvodi koji podliježu fitosanitarnom nadzoru.

Tokom septembra uzeta su 432 uzorka pri uvozu, a laboratorijskim ispitivanjima utvrđeno je da 13 uzoraka ne odgovara propisanim zahtjevima. Laboratorijski je ispitano 26,79 odsto pošiljki iz uvoza.

“Na osnovu utvrđenih nepravilnosti izdato je 16 rješenja o zabrani uvoza i/ili provoza, od čega četiri rješenja o vraćanju pošiljki i 12 rješenja o njihovom uništenju”, dodaje se.

Zbog utvrđenih neusaglašenosti spriječeno je stavljanje na tržište 82.273,65 kilograma proizvoda iz uvoza.

“Među pošiljkama koje su vraćene nalaze se 10.000 kilograma hrane za životinje, 14.883 kilograma stonog grožđa, 200 kilograma bademovog brašna i 7.300 kilograma riže”, ističe Uprava.

Uništene su pošiljke banana, šljiva, kivija, krastavaca, stonog grožđa, paprike, listića badema, usitnjenog kokosa i maslina.

“Ukupna količina uništenih proizvoda iznosila je 49.890,65 kilograma”, dodaje se.

Laboratorijskim analizama utvrđene su povišene vrijednosti rezidua pesticida u pojedinim pošiljkama riže, stonog grožđa, krastavaca, paprike i kivija.

“Kod riže je utvrđeno prisustvo tiametoksama od 0,037 mg/kg, dok je propisana maksimalna dozvoljena količina 0,01 mg/kg. U pošiljci stonog grožđa izmjerena je vrijednost propamokarba od 0,72 mg/kg, u odnosu na propisanih 0,01 mg/kg”, dodaje se.

Neusaglašenosti su utvrđene i kod hrane za životinje, u kojoj je izmjerena vrijednost aflatoksina B1 od 0,069 mg/kg, dok je propisana granica 0,02 mg/kg.

Pored hemijskih neusaglašenosti, pojedine pošiljke nijesu ispunjavale zahtjeve kvaliteta.

“Kod banana su utvrđeni trulež i neprijatan miris, u usitnjenom kokosu prisustvo insekata, dok je kod jedne pošiljke listića badema utvrđen povećan sadržaj vlage od 5,6 odsto, u odnosu na propisanih dva odsto”, ističe Uprava, dodajući da je za dio pošiljki utvrđen i nelegalan uvoz.

U okviru kontrole izvoza pregledano je 539 pošiljki, za koje je izdato 438 fitosertifikata za izvoz i 101 fitosertifikat za reeksport.

Fitosertifikati za izvoz odnosili su se, između ostalog, na vinsko grožđe, sušene pečurke, rezanu drvenu građu i hranu za životinje.

Fitosanitarni inspektori su tokom septembra po osnovu inspekcijskih aktivnosti naplatili naknade u ukupnom iznosu od 86.952,73 eura.