Odnosi Srbije sa susedima bili su generalno dobri u proteklih godinu dana, pri čemu su odnose sa Hrvatskom obilježile povremene razmjene neprijateljstva u javnosti, inače dobre odnose sa BiH pod pritisak su stavili događaji oko Ratka Mladića a odnosi sa Ukrajinom se unapređuju, mada Srbija nije uvela sankcije Rusiji, ocijenila je Evropska komisija.

Foto: Youtube/printscreen/WeTubers 

U izvještaju koji je juče objavljen u sklopu Paketa proširenja EU navodi se da je Srbija ostala posvećena održavanju dobrih bilateralnih odnosa sa drugim kandidatima za članstvo i susjedima koji su članice EU, prenosi N1 Beograd.

Ocjenjujući odnose sa Hrvatskom, Komisija je navela da su zvaničnici Srbije nastavili da javno izražavaju veoma snažno protivljenje deklaraciji o saradnji u pitanjima bezbjednosti i odbrane koju su potpisali Hrvatska, Albanija i Kosovo, kao i potpisivanju bilateralnog sporazuma o vojnoj saradnju Hrvatske i Slovenije. Navodi se i da je poslije komentara tadašnjeg predsjednika Srbije kojim se aludira na miješanje neke druge zemlje u lokalne izbore u Srbiji u martu ove godine hrvatski predsjednik otkazao samit u okviru procesa Brdo-Brioni planiran za maj.

Komisija ukazuje i na junski susret ministara spoljnih poslova Srbije i Hrvatske na marginama obilježavanja Dana hrvatske zajednice u Srbiji, kao i na to da je Zagreb, nakon što je u maju uveden novi sistem ulaska u EU (EES), izmijenio Zakon o strancima i najavio izdavanje nacionalne vize kako bi se olakšala prekogranična mobilnost profesionalnih vozača iz trećih zemalja, uključujući Srbiju. U vezi odnosa Srbije i Bosne i Hercegovine, Komisija navodi da su događaji u vezi smrti Ratka Mladića narušili inače dobe bilateralne odnose.

Navodi se i da su visoki srpski zvaničnici bili na neustavnim proslavama Republike Srpske, kao i da je Milorad Dodik, bivši predsjednik tog entiteta BiH, često priman na visokom nivou u Beogradu, gdje vlasti javno kažu da ne priznaju krivičnu osudu Dodika pred Sudom BiH, što dovodi do međusobnih optužbi. Podsjeća se i na posetu tadašnjeg predsjednika Srbije Republici Srpskoj i zajednicama sa većinski srpskim stanovništvom u Federaciji u avgustu ove godine i ističe da Srbija kao potpisnica Dejtonsko-pariskog mirovnog sporazuma ima obavezu da poštuje susverenitet i teritorijalni integritet BiH.

Kada je riječ o odnosima sa Crnom Gorom, Komisija je ocijenila da su u prethodnih godinu dana bili generalno stabilni, uprkos uzajamnim optužbama, posebno oko obilježavanja 20. godišnjice crnogorske nezavisnosti u maju, kada je tadašnji predsjednik Srbije dao nekoliko izjava kojima se dovodi u pitanje legitimnost nezavisnosti Crne Gore. Srbija je, navodi se u izveštaju, redovno pružala podršku srpskim političarima u Crnoj Gori, uključujući tokom protesta u Botunu u decembru prošle godine. Istovremeno i dalje traju rasprave o statusu Srba i srpskog jezika u Crnoj Gori, ulozi Srpske pravoslavne crkve i navodnom miješanju Srbije u unutrašnje stvari Crne Gore, uključujući medijsku sferu.

Navodi se i slučaj iz juna, kada je predsjednik Srbije prisustvovao samitu EU-Zapadni Balkan u Tivtu a dan prije toga su crnogorske vlasti odbile da odobre ulazak u zemlju grupi od 87 muškaraca iz Srbije zbog bezbjednosnih razloga. Nakon toga je Srbija uvela privremene restrikcije na graničnim prelazima koje su brzo ukinute. Za odnose sa Albanijom, Komisija ocjenjuje da su ukupno gledano ostali dobri. Navode se zajednički autorski tekst predsjednika Srbije i albanskog premijera u kome su pozvali na bržu integraciju u EU iz februara, kao i dogovor o otvaranju Generalnog konzulata Albanije u Bujanovcu i Generalnog konzulata Srbije u Skadru.

Istovremeno su srpski predstavnici nastavili da izražavaju snažno neslaganje u vezi deklaracije o saradnji u bezbjednosti Albanije, Hrvatske i Kosova a izjave sprskog predsjednika o mogućoj promjeni toka rijeke Ibar iz avgusta dovele su do razmjene oštrih riječi sa albanskim premijerom. Komisija dalje ocjenjuje da su odnosi Srbije sa Ukrajinom nastavili da se poboljšavaju, iako se Beograd nije pridružio sankcijama EU Rusiji. Dodaje se da je Srbija nastavila da pruža finansijsku, energetsku i humanitarnu ponoć Ukrajini i ukazuje na više susreta zvaničnika Ukrajine i Srbije, uključujući na međunarodnim forumima, i potpisivanje memoranduma o razumijevanju o saradnji u oblasti evrointegracija.

Odnosi Srbije sa Sjevernom Makedonijom, Turskom i Gruzijom ocijenjeni su u izvještaju kao dobri, a odnosi sa Rumunijom, Bugarskom i Mađarskom kao u cjelini dobri. Kao u cjelini dobre, Komisija je ocijenila i bilateralne odnose Srbije i Moldavije navodeći susrete zvaničnika dvije zemlje ali i slučaj iz oktobra prošle godine, kada je Srbija potvrdila da su tri Rusa bila u kampu u blizini Loznice, gdje su vlasti prethodno pritvorile dvije osobe zbog navodne obuke 150-170 moldavskih i rumunskih državljana za miješanje u moldavske izbore i podsticanje nemira.