Sjeme maka često se koristi kao dodatak jelima, a prema istraživanjima donosi brojne zdravstvene koristi. Preparati od latica crvenog, poljskog maka tradicionalno se koriste kod respiratornih tegoba, astme i hroničnog bronhitisa, zbog čega se mak posebno preporučuje u zimskom periodu.

Foto: Ilustracija/ Pixabay

Mak se koristi vijekovima. Cvjetovi mogu biti bijeli, žuti ili crveni, dok je sjeme sitno, okruglo, plavičasto-crno ili svijetlosivo, u zavisnosti od uslova rasta. Važno je razlikovati opijumski mak (Papaver somniferum) od poljskog, crvenog maka (Papaver rhoeas), koji nema opijumska svojstva.

1. Bogata nutritivna vrijednost

Mak je bogat vlaknima, zdravim mastima i antioksidansima. Devet grama sjemena sadrži oko 46 kalorija i čak 26 odsto dnevnih potreba za manganom, mineralom važnim za zdravlje kostiju, zglobova i ublažavanje simptoma PMS-a.

U istoj količini nalazi se:

1,6 g proteina
3,7 g masti
2,5 g ugljikohidrata
1,7 g vlakana
značajne količine bakra, kalcijuma, magnezijuma, fosfora, cinka i gvožđa
Od sjemena se dobija i ulje bogato omega-6 i omega-9 masnim kiselinama, koje povoljno djeluju na zdravlje srca i krvnih sudova.

2. Prirodna pomoć protiv bolova

Biljke maka sadrže supstance koje imaju umirujuće i analgetsko djelovanje. Sjeme koje se koristi u ishrani ne sadrži opijumske alkaloide, jer se prije prodaje posebno obrađuje i čisti. Ipak, preporučuje se umjerenost i oprez pri upotrebi.

3. Zdravlje kože i srca

Ulje maka bogato je nezasićenim mastima koje doprinose elastičnosti kože i smanjenju rizika od srčanih i moždanih udara. Zamjena zasićenih masti nezasićenim donosi brojne koristi za organizam.

4. Bolje varenje

Zahvaljujući vlaknima, mak doprinosi zdravlju crijeva i smanjuje rizik od zatvora, što je posebno važno tokom zime, kada je ishrana često teža.

5. Pomaže kod kašlja

Čaj od divljeg maka koristi se kod problema sa disajnim organima, ali i kod nervoze, nesanice i blagog stresa.

Priprema čaja:
Jednu kašičicu osušenih cvjetova preliti sa 2 dl ključale vode, ostaviti 30 minuta, procijediti i piti jednu do tri šolje dnevno.

Sirup od latica maka tradicionalno se daje djeci za ublažavanje nadražajnog kašlja i olakšavanje iskašljavanja, uz pažljivo doziranje prema uzrastu.

6. Uticaj na plodnost

Neka istraživanja ukazuju da proizvodi na bazi ulja maka mogu povoljno uticati na reproduktivnu funkciju kod žena.

Mak koji se nalazi u prodaji bezbjedan je za upotrebu, jer ne sadrži opijumske alkaloide. Zbog sitnoće sjemena, često se peče, melje ili namače prije upotrebe. U našoj kuhinji najčešće se koristi u kolačima, a posebno je omiljena makovnjača.