Crna Gora je prvi put uspješno aplicirala u okviru Horizon Europe „Teaming for Excellence“ poziva i dobila evropski grant za uspostavljanje Centra izvrsnosti za napredni monitoring životne sredine i rješenja zasnovana na prirodi u zaštićenim područjima Crne Gore – CENNA, saopštilo je Ministartvo prosvjete, nauke i inovacija.

Foto: MPNI

“Ugovor o realizaciji projekta potpisan je danas, a ukupna vrijednost projekta iznosi 30 miliona eura. Od tog iznosa 15 miliona eura predstavlja grant Evropske unije, dok će 15 miliona eura biti obezbijeđeno kroz kofinansiranje Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, odnosno Vlade Crne Gore”, navodi Ministarstvo.

Koordinator projekta je Univerzitet Crne Gore, koji će projekat realizovati u saradnji sa vodećim evropskim institucijama – Univerzitetom u Antverpenu i Univerzitetom u Arhusu. Nacionalni partneri na projektu su Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija i Nacionalni parkovi Crne Gore.

Uspostavljanje CENNA centra predstavlja značajan korak u pozicioniranju Crne Gore na međunarodnoj naučno-istraživačkoj mapi. Poseban značaj projekta ogleda se u činjenici da će samo zahvaljujući CENNA projektu Crna Gora za nauku i inovacije povući više EU sredstava nego ukupno u periodu od 2007. godine do danas, odnosno za gotovo dvije decenije.

Ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić-Stojanović, kazala je da podrška projektu CENNA predstavlja jasno strateško opredjeljenje države da stane iza ideja koje imaju kapacitet da dugoročno unaprijede naučni, obrazovni i inovacioni sistem.

“Za Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija i Vladu Crne Gore podrška projektu CENNA predstavlja jasno strateško opredjeljenje da država uvijek stane iza ideja koje imaju kapacitet da trajno unaprijede naučni, obrazovni i inovacioni sistem zemlje. Projekat je vrijedan 30 miliona eura od kojih je 15 miliona eura grant, a 15 miliona predstavlja kofinansiranje Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, odnosno Vlade Crne Gore. Veliku zahvalnost dugujem timu Univerziteta Crne Gore i Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija koji su vjerovali u ovaj projekat kao i da možemo stati rame uz rame sa najrazvijenijim evropskim zemljama. Sada nastavljamo dalje da opravdamo ukazano povjerenje i nastavimo istim tempom u periodu koji je pred nama“, kazala je Jakšić-Stojanović.

Rektor Univerziteta Crne Gore Vladimir Božović, istakao je da CENNA pokazuje da Univerzitet Crne Gore ima znanje, ambiciju i ljude sposobne da budu dio najozbiljnijeg evropskog naučnog prostora.

“CENNA je jedan od onih projekata koji pokazuju da Univerzitet Crne Gore ima znanje, ambiciju i ljude sposobne da budu dio najozbiljnijeg evropskog naučnog prostora. Posebnu vrijednost daje činjenica da će se istraživanja realizovati u našim nacionalnim parkovima, na Skadarskom jezeru i Durmitoru, koji će postati žive laboratorije savremene nauke i održivih rješenja“, kazao je Božović.

Prof. dr Svetlana Perović je istakla da CENNA ima za cilj razvoj savremenog Centra izvrsnosti za praćenje, zaštitu i održivo upravljanje prirodnim resursima, uz istovremenu izgradnju dugoročnih naučnih i institucionalnih kapaciteta.

“CENNA je projekat koji ima za cilj da Crna Gora razvije savremeni Centar izvrsnosti za praćenje, zaštitu i održivo upravljanje prirodnim resursima. Posebno je važno što CENNA ne donosi samo opremu ili pojedinačne aktivnosti, već gradi dugoročne naučne i institucionalne kapacitete. Projekat će omogućiti intenzivniju razmjenu znanja, mobilnost istraživača, razvoj novih istraživačkih ideja i uključivanje mladih naučnika, studenata i stručnjaka u savremene evropske tokove“, kazala je Perović.

Prema riječima prof. dr Igora Radusinovića, CENNA će za potrebe razvoja i testiranja novih tehnologija raspolagati savremenom istraživačkom infrastrukturom i opremom vrijednom oko 15 miliona eura.

“Ona će u Podgorici obuhvatati centralni objekat sa modernim laboratorijama, istraživačkim i radnim prostorijama, prostorijama za obuku i konferencije. Pored laboratorijskih i inženjerskih kapaciteta, CENNA će koristiti pilot lokacije na Skadarskom jezeru i području Durmitora gdje će se razvijena rješenja testirati u realnim uslovima. To će omogućiti da se napredni senzorski sistemi, autonomne platforme, digitalni alati i rješenja zasnovana na prirodi provjeravaju direktno u osjetljivim vodenim zaštićenim ekosistemima“, kazao je Radusinović.

CENNA će, ističu u Ministarstvu, biti usmjeren na napredni monitoring životne sredine i razvoj rješenja zasnovanih na prirodi u zaštićenim područjima Crne Gore, uz korišćenje savremene istraživačke infrastrukture i opreme.

“Poseban dio projekta biće realizovan na Skadarskom jezeru i području Durmitora, gdje će se razvijena rješenja testirati u realnim uslovima”, navodi se.

Uspostavljanje CENNA centra istovremeno predstavlja važan korak u razvoju naučnih i institucionalnih kapaciteta Crne Gore, intenzivnijoj razmjeni znanja i mobilnosti istraživača, kao i uključivanju mladih naučnika, studenata i stručnjaka u savremene evropske tokove.

“CENNA predstavlja temelj budućeg razvoja Crne Gore, zemlje koja svoju snagu gradi na znanju, odgovornosti, inovacijama i ljudima koji imaju sposobnost da stvaraju novu vrijednost za cijelo društvo”, zaključuje se u saopštenju.