Doza kofeina iz kafe najčešće se povezuje sa povećanom budnošću, ali nova studija pokazuje da bi mogla pomoći i u smanjenju rizika od razvoja anksioznosti i depresije i da zapravo postoji idealna mera kada je riječ o količini koju treba piti da bi se postigao najbolji efekat.

Foto: Ilustracija, Pixabay

Istraživači sa Univerziteta Fudan u Kini željeli su da nadograde neubjedljive nalaze ranijih studija kako bi ispitali da li konzumacija kafe može imati zaštitni efekat protiv razvoja poremećaja raspoloženja i stresa.

Iskoristili su ogromnu količinu podataka – evidenciju o 461.586 osoba, koje su na početku istraživanja bile dobrog mentalnog zdravlja, a praćene su u prosjeku 13,4 godine. Samoprijavljena konzumacija kafe upoređena je sa kasnijim zdravstvenim dijagnozama.

Statistička analiza pokazala je da su oni koji su pili dvije do tri šolje kafe dnevno imali najmanju vjerovatnoću da razviju probleme mentalnog zdravlja, u poređenju sa onima koji uopšte nisu pili kafu ili su pili više od tri šolje.

Na gornjem kraju skale, konzumiranje pet ili više šolja dnevno povezano je sa većim rizikom od poremećaja raspoloženja – što sugeriše da je moguće i pretjerati.

„Uočene su veze u obliku slova J između konzumacije kafe i mentalnih poremećaja, što ukazuje na to da umjeren unos kafe može biti koristan za mentalno zdravlje“, navode istraživači u objavljenom radu.

Ova veza u obliku slova J bila je dosledna bez obzira na vrstu kafe – mljevenu, instant, pa čak i bezkofeinsku – a koristi od konzumacije kafe bile su izraženije kod muškaraca nego kod žena.

Istraživači su pažljivo uzeli u obzir više faktora koji mogu uticati na rezultate, uključujući godine, obrazovanje, navike vježbanja i relevantna postojeća zdravstvena stanja, što povećava vjerovatnoću da je upravo konzumacija kafe igrala ulogu.

Ipak, studija ne dokazuje uzročno-posledičnu vezu. Učesnici su o svojim navikama ispijanja kafe izvještavali samo jednom, na početku istraživanja, i to nije praćeno tokom vremena.

Istraživači su sproveli i genetsku analizu, identifikujući osobe čiji geni sugerišu da brže ili sporije metabolišu kofein. Međutim, ove genetske razlike nisu značajno uticale na uočene veze.

Foto: Ilustracija, Pixabay

Poznato je da kafa sadrži brojne bioaktivne supstance, a istraživači smatraju da neke od njih mogu imati umirujuće i protivupalno dejstvo na moždane puteve povezane sa raspoloženjem i stresom.

Slični procesi mogli bi štititi mozak od bolesti, kako sugerišu ranije studije. Iako istraživači nisu direktno mjerili efekte na mozak, nalazi pružaju korisne nove uvide u uticaj kafe na mozak i donose potrebnu jasnoću.

„Prethodne studije koje su ispitivale povezanost između konzumacije kafe i mentalnog zdravlja, posebno depresije i anksioznosti, dale su nedosledne rezultate u pogledu pravca povezanosti ili optimalnog dnevnog unosa“, navode istraživači.

Ranija istraživanja povezivala su kafu sa dužim životnim vijekom, zaštitom od srčanih bolesti i boljom regulacijom tjelesne težine, tako da je već povezana sa brojnim fizičkim zdravstvenim koristima, a sada bismo na tu listu mogli dodati i mentalne.

Kako poremećaji mentalnog zdravlja postaju sve češći, postoji velika potreba za pronalaženjem terapija i preventivnih mera za borbu protiv stresa i anksioznosti. Jednostavna rešenja, poput jedne do tri šolje kafe dnevno, mogla bi koristiti milionima ljudi.

„Tokom protekle decenije, mentalni poremećaji sve više se prepoznaju kao jedan od najvažnijih tereta bolesti za globalno javno zdravlje“, zaključuju istraživači.