Nova pilot studija istraživača sa Harvarda pokazuje da svakodnevni unos borovnica može pozitivno uticati na crevni mikrobiom i smanjiti simptome depresije kod starijih osoba, otvarajući put prirodnim metodama liječenja.

Foto: Ilustracija/Pixabay. com 

Istraživački tim Harvardske medicinske škole sproveo je ispitivanje kako bi otkrio na koji način svakodnevni unos voća utiče na mentalno zdravlje. Starije, sedentarne osobe nalaze se u posebnom riziku od depresije, a često nemaju lak pristup prirodnim načinima borbe protiv nje, poput fizičke aktivnosti i redovnog boravka u prirodi. Rezultati njihovog rada, ukazuju na veoma zanimljive promene u biologiji crijeva.

U pilot-istraživanju učestvovalo je 18 odraslih osoba starijih od 65 godina, koje su imale blage simptome depresije. Tokom tri mjeseca učesnici su svakodnevno konzumirali ili 48 grama liofilizovanog praha borovnice, što odgovara količini od oko dvije šolje svježih bobica, ili placebo-prah bez aktivnih sastojaka. Kortni Milar, molekularna nutricionistkinja koja je predvodila istraživački tim, objasnila je glavne motive ovog naučnog poduhvata, prenosi RTS.

„Naš cilj bio je da preliminarno utvrdimo efekat konzumacije borovnica na crijevni mikrobiom, metabolite i simptome depresije“, navela je Milarova. Njeni prethodni radovi i analize već su ukazivali na veliki potencijal biljnih pigmenata u ishrani, pa je ovaj eksperiment predstavljao logičan nastavak dotadašnjih istraživanja. Tim je pažljivo pratio promjene u organizmu ispitanika od početka do kraja perioda testiranja.

Promjene u mikrobiomu i uloga enzima

Nakon tri mjeseca, simptomi depresije poboljšali su se u obje grupe ispitanika. Ipak, osobe koje su konzumirale borovnice pokazale su veća i ujednačenija poboljšanja, mada razlika u odnosu na placebo-grupu nije dostigla statističku značajnost. Autori studije naglašavaju da je istraživanje prvenstveno bilo osmišljeno kako bi se ispitala izvodljivost ovakve intervencije i prikupili podaci neophodni za planiranje obimnijih kliničkih ispitivanja.

Posebno zanimljivi rezultati dobijeni su analizom uzoraka stolice, tokom koje su naučnici sekvencirali DNK kako bi pratili promjene u sastavu crijevnih mikroorganizama. Kod učesnika koji su konzumirali borovnice utvrđene su promjene u zastupljenosti gena šest grupa bakterijskih enzima, pri čemu je u pet grupa zabilježen jasan porast.

Među njima se posebno izdvaja gen uključen u sintezu gama-aminobuterne kiseline (GABA), važnog neurotransmitera povezanog sa smirenjem i regulacijom raspoloženja. Iako nivo same kiseline nije direktno mjeren kod ispitanika, poznato je da biljna vlakna i antocijanini, odnosno plavi pigmenti iz borovnica, mogu uticati na crijevni mikrobiom. Ovi nalazi predstavljaju zanimljiv biološki trag za buduća istraživanja.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Ograničenja i značaj za buduća istraživanja

Učesnici eksperimenta bili su pretežno pripadnici bijele populacije, a većinu su činile žene. Takođe, zabilježeni simptomi kretali su se u rasponu blagih depresivnih smetnji. Zbog relativno malog uzorka, rezultati ne omogućavaju donošenje konačnih i širokih zaključaka o efikasnosti borovnica u ublažavanju depresivnih simptoma, ali predstavljaju važnu osnovu za naredne naučne korake. Istraživački tim sa Harvarda posebno ističe potrebu za uključivanjem većeg broja učesnika i raznovrsnije populacije u buduće studije.

Zanimljivo je i to što su placebo-efekti česta pojava u ovakvim istraživanjima, pa je moguće da je i samo uvjerenje u korist svakodnevnog konzumiranja praha uticalo na poboljšanje raspoloženja kod članova kontrolne grupe. Ipak, uočene promjene u bakterijskim genima ukazuju na složen i dvosmjeran odnos između mozga i crijeva, na koji sastojci iz hrane mogu značajno uticati.

Zbog toga naučnici upozoravaju da pojedinačne namirnice ne treba posmatrati kao čudesne i trenutne lijekove, već kao dio šire, dugoročne strategije očuvanja zdravlja.

„Naši podaci su preliminarni i zahtijevaju dodatne studije kako bi se detaljno ispitala veza između borovnica, crijevnog mikrobioma i raspoloženja kod starijih odraslih osoba“, zaključili su istraživači.

I neka ranija, manja istraživanja pokazala su ohrabrujuće rezultate u vezi sa konzumacijom bobičastog voća. Ipak, tek ispitivanja sprovedena na većem broju učesnika mogu pružiti pouzdanije odgovore. Nova saznanja o bakterijskim genima otvaraju konkretna naučna pitanja o povezanosti ishrane, crijevnog mikrobioma i mentalnog zdravlja, na koja će buduća istraživanja tek morati da odgovore.